نقش و عملکرد ترکمن ها در تحولات دو دهه اخیر عراق

نویسندگان

1 استادیار دانشکده و پژوهشکده مطالعات بین‌الملل دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام، تهران، ایران.

doi
10.22059/jpq.2025.370803.1008155
چکیده

ترکمن‌ها به عنوان یکی از اقلیت‌های مهم و تأثیرگذار عراق، علی‌رغم سهم قابل توجه در جامعه این کشور، در تحولات سیاسی و اجتماعی دو دهه اخیر جایگاه شایسته‌ای نیافته‌اند .ترکمن­ها با موقعیت راهبردی خود، در کانون بسیاری از بحران‌های عراق قرار داشته و مناطق ترکمن‌نشین با چالش‌های امنیتی، اجتماعی و اقتصادی قابل توجهی روبرو هستند. پژوهش حاضر، به تحلیل فرضیه‌ای می‌پردازد که بر ضرورت ایفای نقش مؤثر ترکمن‌ها در فرآیندهای سیاسی، نظامی و اقتصادی تأکید می‌کند و به این پرسش اساسی پاسخ می‌دهد که «ترکمن‌ها چه نقشی در تحولات اخیر عراق داشته‌اند؟» برای این منظور، از روش پژوهش آمیخته (کیفی-کمی) بهره گرفته شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که ترکمن‌ها علی‌رغم توانمندی‌ها و پتانسیل‌هایشان در راستای تقویت امنیت و منافع ملی عراق، در عمل نقش کمتری دارند. این تحقیق همچنین روشن می‌سازد که با وجود همگرایی با جریان‌های یکپارچه‌ساز، ترکمن‌ها در معرض تهدیدات امنیتی و چالش‌های سیاسی قرار دارند که به نحو مستقیم و غیرمستقیم بر ثبات و وحدت عراق تأثیر می‌گذارد. این پژوهش می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای درک بهتر وضعیت ترکمن‌ها و تعیین راهبردهای مؤثر در راستای تقویت نقش آن‌ها در آینده سیاسی عراق به کار گرفته شود.