تعیین پتانسیل طبیعت‌گردی با استفاده از روش تجزیه و تحلیل سیستمی در مراتع ییلاقی کجور نوشهر

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 استاد گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 استادیار گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

doi
10.22034/iwm.2022.551722.1028
چکیده

اکوتوریسم به‌ عنوان پایدارترین شکل گردشگری با رشد فزاینده‌ی خود، نقش مؤثری در توسعه‌ی جوامع ایفاء می‌کند. در این پژوهش با استفاده از روش تجزیه و تحلیل سیستمی به تعیین پتانسیل طبیعت‌گردی در مراتع ییلاقی کجور نوشهر پرداخته شده است. پس از شناسایی عوامل مؤثر بر کاربری طبیعت‌گردی شامل شیب، جهت، ارتفاع از سطح دریا، بافت خاک، پوشش گیاهی، سنگ‌شناسی، فاصله تا چشمه و رودخانه، فاصله تا جاده، فاصله تا مناطق مسکونی، فاصله تا شهر، فاصله از گسل و دکل برق فشار قوی، نقشه‌های مربوط به این عوامل با کمک سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) تهیه شدند و با روش سیستمی مخدوم طبقه‌بندی، تلفیق و روی ‌هم‌گذاری نقشه‌ها انجام و نقشه اولیه تفرجی تهیه و در سه طبقه، کلاسه‌بندی شدند. سپس با تلفیق نقشه تفرجی اولیه و نقشه مراتع، نقشه تفرج نهایی تهیه و کلاسه‌بندی شد. نتایج نشان داد همه مرتع چناربن دارای توان تفرج گسترده طبقه دو، در مرتع دشت لاشک 51/46 درصد دارای توان تفرج گسترده طبقه دو و 49/53 درصد نامناسب برای تفرج، در مرتع اسلام‌آباد 2/75 درصد دارای توان تفرج گسترده طبقه دو و 98/24 درصد نامناسب برای تفرج، در مرتع کهنه ‌لاشک 19/96 درصد دارای توان تفرج گسترده طبقه دو و 81/3 درصد نامناسب برای تفرج، در مرتع کجور 24/87 درصد دارای توان تفرج گسترده طبقه دو و 76/12 درصد نامناسب برای تفرج، در مرتع لرگان 54/12 درصد دارای توان تفرج گسترده طبقه دو و 46/87 درصد نامناسب برای تفرج و در مرتع پیده 31/57 درصد دارای توان تفرج گسترده طبقه دو و 69/42 درصد برای تفرج نامناسب بودند. با توجه به نتایج به‌ دست آمده 83/65 درصد منطقه دارای قابلیت تفرجی و 17/34 درصد از منطقه برای تفرج نامناسب هستند که علت آن شیب بالا، ارتفاع بالا و وجود اراضی زراعی و باغ‌ها در منطقه است؛ بنابراین پیشنهاد می‌شود اقدامات عملی و مدیریتی لازم به بهره‌برداران منطقه آموزش داده شود. این امر در کنار مدیریت اصولی به استفاده از توان بالقوه طبیعت‌گردی منطقه می‌انجامد و کمک درآمدی برای بهره‌برداران مراتع محسوب می‌شود.