شناسایی ویژگی‌های روان‎شناختی اثرگذار بر مهارت حسابرسان در انجام قضاوت‌های حسابرسی

نویسندگان

1 استادیار حسابداری، دانشکدۀ علوم اجتماعی و اقتصاد دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکدۀ علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

doi
10.22059/acctgrev.2014.52906
چکیده

هدف این مطالعه شناسایی ویژگی­های روان‎شناختی اثرگذار بر مهارت است که درنهایت قضاوت حسابرسان را تحت تأثیر قرار می­دهد. بنابراین ضمن پذیرش بخشی از چارچوب حاصل از ادبیات تصمیم­گیری در روان‎شناسی، آن را بر حسابرسی اعمال کرده است. در دیدگاه شانتیو، تصمیم­گیرندگان خبره حائز چهارده ویژگی روان‎شناختی هستند. اهمیت هریک از این ویژگی­ها با استفاده از طرح تحقیق آزمایش تجربی برای 65 حسابرس از حسابرسان سازمان حسابرسی، در چهار مرحله  برنامه­ریزی، آزمون معاملات، آزمون جزئیات مانده‎ها و انتشار گزارش حسابرسی، ارزیابی شده است. آزمون فرضیه­ها با استفاده از آزمون همبستگی، آزمون ناپارامتریک فریدمن و ماتریس همبستگی اسپیرمن انجام گرفته است. نتایج نشان داد هر چهارده ویژگی در چهار مرحلۀ حسابرسی اهمیت دارند، اما درجۀ اهمیت هر یک در مراحل گوناگون متفاوت است؛ به‎گونه­ای که مهم‎ترین ویژگی­ها در مرحلۀ اول مسئولیت‎پذیری و به‎گزینی، در مرحلۀ دوم تمایز میان اطلاعات مرتبط و غیر مرتبط و سازگاری بود. ویژگی ادراکی / توجه در مرحلۀ سوم حسابرسی حائز بیشترین اهمیت شد و در مرحلۀ آخر حسابرسی، ویژگی خودکاری بیشترین درجة اهمیت را به خود اختصاص داد.