تأثیر ابتکار کمربند و راه بر همگرایی اقتصادی اتحادیه اروپا (2010-2022)

نویسندگان

1 استادیار، گروه مطالعات منطقه‌ای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه حقوق و روابط بین‌الملل، پردیس بین‌المللی دانشگاه تهران، کیش، ایران.

doi
10.22059/jpq.2025.383419.1008223
چکیده

اتحادیه اروپا در مسیر توسعه حوزه‌های مرکزی و شرقی خود با رقابت چین روبه‌رو شده است که دارای سیاست‌هایی مشابه و اهدافی متفاوت است. چین در تعامل خود از انعطاف و آزادی عمل بیشتری نسبت به اتحادیه اروپا برخوردار است. از نتایج اجرای ابتکار کمربند و راه چین و موافقت‌نامه 1+14 با کشورهای مرکزی و شرق اروپا، افزایش محسوس حجم مبادلات تجاری میان چین و این کشورهاست که این امر تأثیر منفی بر همکاری‌های درون اتحادیه اروپا و همچنین با کشورهای متقاضی عضویت در این اتحادیه داشته است. بر این مبنا می‌توان این پرسش را طرح کرد که ابتکار کمربند و راه چگونه بر همگرایی اقتصادی اتحادیه اروپا تأثیر گذاشته است؟ در پاسخ این فرضیه مطرح است که در راستای سیاست «به غرب برو» جمهوری خلق چین از طریق انعقاد موافقت‌نامه 1+14، حجم تجارت و میزان سرمایه‌گذاری خارجی چین در منطقه افزایش‌یافته است و بر واگرایی اقتصادی در اتحادیه اروپا دامن زده است. برای آزمون این فرضیه از نظریه کانتوری و اشپیگل بهره گرفته ‌شده است. روش پژوهش نیز بر اساس روش ترکیبی تحلیل سیاستگذاری و اقتصادسنجی است. دستاوردهای مقاله حاکی از آن است که پروژه‌های زیرساختی و تجاری ابتکار کمربند و راه سبب کاهش جذابیت طرح‌ها و پاداش‌های اتحادیه اروپا شده و بر واگرایی اقتصادی دامن زده است. به‌عبارتی اختلاف‌های اقتصادی بین کشورهای اتحادیه اروپا در بازه زمانی 2010-2022 افزایش ‌یافته است و نابرابری در دسترسی به سرمایه‌گذاری و منابع فناوری، این کشورها را تحت تأثیر ابتکار کمربند و راه، به همگرایی اقتصادی  با چین سوق داده است.