فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اصولاً با توجه به وقوع تحولات بنیادین در قواعد اصلی سیستم بین‌الملل، که ویژگی متغیر و شناور بودن پدیده‌ها به عنوان یک الزام و ضرورت سیاستگذاری، پیش‌روی استراتژیست‌ها و نظریه‌‌پردازان بین‌المللی قرار داده است، فرایند سیاستگذاری بسیار دشوار شده است. پیش‌بینی‌ناپذیر بودن پدیده‌های سیستمی، وقوع تکانه‌های شدید بنیادین در سیستم‌های پیچیده، تأثیرپذیری شدید عناصر سیستمی از قواعد به‌ظاهر فرعی فرایندها و جریانات سیستمی، منجر به ناکارآمد شدن فرایند کنترل بر سیستم پیچیده بین‌الملل شده است. از سوی دیگر، ویژگی تکاملی بودن سیستم بین‌الملل، قواعد رفتاری سیستم‌های پیچیده را بر پدیده‌های بین‌الملل تحمیل کرده است که هرچند کنترل آن به‌خصوص با توجه به اصول حاکم بر سیستم‌های کلاسیک بسیار سخت و دشوار است، اما مدیریت آنها در صورت توجه صحیح به فرایندهای پدیده‌های سیستمی چندان دشوار نمی‌نماید. در اینجا این سؤال طرح می‌شود که در وضعیت پیچیده بین‌الملل مهم‌ترین ابزار یاریگر راهبردهای بازیگران به‌ویژه بازیگران متوسط سلسله‌مراتب قدرت چیست؟ در پاسخ به پرسش پژوهش این فرضیه طرح می‌شود که پویش محیطی ابزار بسیار مهم فهم جریان وقایع و روندها در سیستم پیچیده بین‌الملل است که بازیگران متوسط به پایین سلسله‌مراتب قدرت در ترسیم راهبردهای خود برای فهم واقعیت‌های محیطی و انطباق خواسته‌ها با واقعیت‌ها از آن بهره می‌برند. یافته‌های پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی و روش کیفی و مطالعه موردی بیانگر این است که پویش محیطی، انعطاف‌پذیری را به‌عنوان یک اصل اساسی بر سیاست‌ها و راهبردهای بازیگران به‌ویژه بازیگران متوسط به پایین سلسله‌مراتب قدرت تحمیل می‌کند.