فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

  مطالعه حکمرانی منابع آبی در علوم سیاسی از آن حیث ضرورت دارد که مدیریت مؤثر آب نه‌تنها برای توسعه پایدار اهمیت زیادی دارد، بلکه نقش مهمی در پیشگیری از منازعات بین‌المللی و تأمین عدالت اجتماعی ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف تحلیل جامع ناکارامدی نهادهای حکمرانی در حوزه منابع آب در ایران، از روش تحقیق کیفی تئوری زمینه‌ای بهره برده است. برای این منظور، با استفاده از مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با کارشناسان و ذی‌نفعان اصلی و تحلیل محتوای کیفی، شرایط علی، زمینه‌ای و مداخله‌گر این ناکارامدی بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که فساد اداری، عدم شفافیت اطلاعات و بی‌توجهی به مشارکت مردمی به‌عنوان عوامل علی اصلی، به‌طور مستقیم بر ناکارامدی نهادهای حکمرانی آب تأثیر می‌گذارند. علاوه بر این، ساختارهای اجتماعی و فرهنگی ناکارامد، نظام حقوقی و قانونی ضعیف و فقدان آموزش و آگاهی عمومی به‌عنوان شرایط زمینه‌ای، بسترهای مناسبی را برای بروز این مشکلات فراهم کرده‌اند. شرایط مداخله‌گر نظیر فشارهای سیاسی، تغییرات اقلیمی و بحران‌های اقتصادی نیز این وضعیت را تشدید می‌کنند. دو راهبرد اصلی کنشگران در مواجهه با این ناکارامدی، پذیرش و یا مقاومت شناسایی شده‌اند. پیامدهای این ناکارامدی شامل بحران‌های آبی، چالش‌های اقتصادی و اجتماعی، بحران‌های زیست‌محیطی و کاهش کارایی مدیریت منابع آب است. در پایان، پژوهش با ارائه توصیه‌های سیاستی جامع و عملی، راهکارهایی را برای بهبود حکمرانی و مدیریت منابع آبی در ایران پیشنهاد می‌دهد.