فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ژئواستراتژی نوعی سیاست خارجی است که عمدتاً توسط عوامل جغرافیایی هدایت می‌شود. برخلاف ژئوپلیتیک که وضعیت موجود را براساس عوامل جغرافیایی مورد تبیین قرار می‌دهد، ژئواستراتژی براساس ویژگی‌های جغرافیایی که می‌توان از آنها به‌عنوان تعلقات و وابستگی‌های فضایی بحث کرد، در تعریف و هدایت استراتژی کلان کشور در سیاست خارجی، جهان­بینی جامع و دقیق­تری برای پیشبرد اهداف کشور در مناطق در مناطق مختلف و دستیابی به موقعیت برتر و یا موقعیت برد-برد در برابر رقبای دیگر ارائه می‌دهد. هدف ژئواستراتژی، رسیدن به بالاترین و پایدارترین سطح از منافع ملی در ابعاد مختلف است. در چارچوب این دیدگاه، نتایج این پژوهش توصیفی-تحلیلی از یک سو نشان می‌دهد کشور آذربایجان در ابعاد مختلفی فرصت‌های ژئواستراتژیکی گسترده برای نفوذ و نقش‌آفرینی قدرتمند ایران در قفقاز جنوبی و نیز فراتر از آن به ارمغان می‌آورد که چنین فرصت‌هایی را از بُعد تنوع و عمق آنها حتی به‌سختی می‌توان در بین سایر همسایگان ایران مشاهده کرد. از سوی دیگر، به‌سبب تأثیرگذاری عوامل سیاسی و ژئوپلیتیکی، برخی از فرصت‌های موجود به محدودیت تبدیل می‌شود که می‌توان بازتاب آن را در حضور ضعیف ایران در قفقاز جنوبی مشاهده کرد. بدین‌معنی که ایران به‌رغم فرصت‌های گسترده موجود، نمی‌تواند در سطح ژئواستراتژیکی برای پیشبرد منافع خود از آنها کمک بگیرد.