شناسایی رنگدانه های دیوارنگاره "تل مش کریم" سمیرم، مربوط به دوره مس و سنگ ایران

نویسندگان

1 دانشکده مرمت، دانشگاه هنر اصفهان

2 گروه باستان شناسی، دانشگاه تهران

3 پژوهشکده باستان‌شناسی، پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی

doi
چکیده

دیوارنگاره‌های پیش ‌از تاریخ، بخش اندکی از یافته‌های باستان‌شناسی ایران را تشکیل می‌دهند. بنابراین، شناسایی رنگدانه‌های به کار رفته در آنها، اطلاعات ارزنده‌ای از فن‌شناسی و نحوه رنگ‌آمیزی پیش‌ازتاریخ ایران در اختیار ما قرار می‌دهد. در این پژوهش نتایج آنالیزهای تحلیلی مختلف بر روی دیوارنگاره به‌دست‌آمده از کاوش تپه پیش‌ازتاریخ تل مش کریم (مربوط به دوره مس و سنگ) واقع در سمیرم اصفهان گزارش‌شده است. مطالعات با کمک میکروسکوپ نوری (OM)، پراش پرتو ایکس (XRD)، میکروسکوپ الکترونی روبشی مجهز به تفرق پرتو ایکس (SEM-EDS) و طیف‌سنجی زیر ‌قرمز تبدیل فوریه (FTIR) صورت گرفت. شناسایی عنصر اصلی کلسیم و فاز بلوری کلسیت نشان‌دهنده استفاده از سفید آهک (آهک سفید) جهت رنگ‌آمیزی است. نتایج آنالیز XRD و شناسایی هماتیت در رنگ قرمز بیانگر رنگدانه اُخرا است. همچنین نتایج آنالیز FTIR از رنگ سیاه نشان داد که از دوده زغال‌سنگ جهت رنگ سیاه استفاده ‌شده است.