بررسی عوامل مؤثر بر ساختار سرمایۀ شرکت‌های پذیرفته‎شده در بورس اوراق بهادار تهران با تأکید بر رقابت بازار تولید

نویسندگان

1 دانشیار حسابداری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد حسابداری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

doi
10.22059/acctgrev.2013.35673
چکیده

هدف اصلی این پژوهش، شناسایی تأثیر رقابت بازار تولید بر ساختار سرمایه (جذب بدهی)، در کنار عوامل دیگر مؤثر بر جذب بدهی در سطح کل شرکت­ها است. دورۀ زمانی پژوهش پنج سال (1385 تا 1389) است. برای تعیین رقابت بازار تولید به‎منزلۀ متغیر مستقل، از نسبت کیوـ توبین استفاده شده است. متغیر وابسته به‎کار گرفته در پژوهش نیز، ساختار سرمایه است. دیگر متغیرهای مستقل که نشان‎دهندۀ عوامل دیگر مؤثر بر ساختار سرمایه هستند، شامل سودآوری، اندازۀ شرکت، ارزش وثیقه‌ای دارایی‌ها، رشد شرکت، سپر مالیاتی غیر بدهی، یکتایی دارایی‌ها، توانایی تولید منابع داخلی و نسبت جاری است. در این پژوهش شمار نمونه‎های انتخاب شده، 178 شرکت (890 سال ـ شرکت) بوده است. برای آزمون فرضیه­های پژوهش از مدل‌های رگرسیونی تلفیقی/ ترکیبی در دو حالت ایستا و پویا استفاده شده است. نتایج نشان می­دهد که در مدل­ ایستا، تأثیر سودآوری، معیار اول ارزش وثیقه­ای دارایی­ها و نسبت جاری بر ساختار سرمایه منفی و معنادار و تأثیر رقابت بازار تولید و همچنین سپر مالیاتی غیر بدهی بر ساختار سرمایه، مثبت و معنادار بوده است. در مدل پویا، تأثیر سودآوری، معیار اول ارزش وثیقه‎ای دارایی­ها و نسبت جاری بر ساختار سرمایه، منفی و معنادار و تأثیر رقابت بازار تولید، ساختار سرمایه یک دوره قبل و همچنین اندازۀ شرکت بر ساختار سرمایه مثبت و معنادار بوده است.