شناسایی مؤلفههای کلیدی شایستگی مدیران بیمارستانهای دولتی استان خراسان رضوی با رویکرد کیفی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.
2 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.
3 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.
doi
10.22038/MJMS.2026.91411.5131چکیده
مقدمه: مدیریت مؤثر بیمارستانها در نظام سلامت پیچیده امروز نیازمند مدیرانی با شایستگیهای چندبعدی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفههای کلیدی شایستگی برای مدیران بیمارستانهای استان خراسان رضوی، بهعنوان یکی از قطبهای درمانی کشور، انجام شد.روش کار: این پژوهش کیفی با رویکرد تحلیل مضمون و جامعهای متشکل از مدیران ارشد و میانی ۴۸ بیمارستان دولتی استان صورت گرفت. با استفاده از نمونهگیری هدفمند و روش گلولهبرفی، با ۱۵ مدیر دارای حداقل پنج سال سابقه مدیریت مصاحبه نیمهساختاریافته و عمیق انجام شد تا اشباع نظری حاصل گردد. دادهها طی فرایند کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. جهت سنجش روایی ابزار کیفی از تکنیکهای مثلثسازی، بازبینی خبرگان، بازخورد اعضا و روایی محتوایی لاوشه (CVR) استفاده شد. پایایی پژوهش نیز از طریق روش بازآزمون کدگذاری با ضریب توافق ۸۸ درصد به تأیید رسید.نتایج: تحلیل دادهها به شناسایی 18 مؤلفه کلیدی منجر شد که در قالب شش بعد اصلی دستهبندی شدند: ۱) مدیریت روابط، ۲) حرفهایگری، ۳) مسئولیتپذیری، ۴) دانش و مهارتهای فنی-بالینی، ۵) مهارتهای مدیریتی و ۶) مدیریت کسبوکار. در میان این موارد، شایستگیهایی چون «مدیریت روابط»، «هوش هیجانی»، «مدیریت بحران» و «هوش مالی» از اهمیت ویژهای برخوردار بودند.نتیجهگیری: چارچوب بهدستآمده متناسب با نیازهای بومی مدیران بیمارستانهای ایران بوده و فراتر از شاخصهای عمومی موجود عمل میکند. این چارچوب میتواند بهعنوان ابزاری راهبردی در فرآیندهای مدیریت منابع انسانی نظام سلامت از جمله در جذب و انتصاب مدیران، طراحی برنامههای آموزشی هدفمند، ارزیابی عملکرد و جانشینپروری بهکار گرفته شود.
