شناسایی عوامل مرتبط با رفتارهای خودمراقبتی در بیماران مبتلا به ام اس: مرور سیستماتیک (عوامل خودمراقبتی در بیماران ام اس)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی سلامت، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشیار، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.
doi
10.22038/mjms.2026.94229.5220چکیده
زمینه و هدف: خودمراقبتی در درمان و پیشگیری از عود علائم بیماری ام اس اهمیت فراوانی دارد. عوامل متعددی در رفتارهای خودمراقبتی بیماران نقش دارند. با شناخت این عوامل میتوان به بیماران در مدیریت و پیشگیری از عود بیماری کمک کرد. لذا این مطالعه با هدف شناسایی عوامل موثر در رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلا به ام اس انجام گرفت.روش کار در این مطالعه مروری مقالات کمی و کیفی در پایگاههای معتبر علمی با استفاده از کلیدواژههای مولتیپل اسکلروزیس، خودمراقبتی، خودمدیریتی و معادل انگلیسی آنها در پایگاههای موردنظر بررسی شدند. هیچ محدودیتی برای تاریخ قرار داده نشد. مطالعات منتشر شده به زبان انگلیسی و فارسی مرتبط با رفتارهای خودمراقبتی و سازگاری بیماران ام اس به عنوان معیارهای ورود به مطالعه در نظر گرفته شدند. داشتن محتوای غیرمرتبط با مطالعه، مقالات مروری و نامه به سردبیر نیز به عنوان معیارهای خروج در نظر گرفته شدند.یافتهها: در مرور متون انجام شده بر روی 29 مطالعه مرتبط با عوامل موثر در رفتارهای خودمراقبتی مفاهیم موجود پیرامون 6 عامل حمایت اجتماعی، سواد سلامت، ویژگیهای شخصیتی، کارکردهای شناختی، خودکارآمدی و انگیزه متمرکز بودند.نتیجه گیری: با توجه به نتایج، ترکیب این عوامل در یک رویکرد جامع و چند جانبه میتواند به بیماران ام اس کمک کند تا به گونهای موثرتر با چالشهای بیماری خود مواجه شوند و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند. برای رسیدن به این هدف، آموزش، حمایتهای اجتماعی و برنامههای درمانی فردی باید در کنار هم قرار گیرند تا بیمار به بهترین شکل ممکن از توانمندیهای خود بهرهبرداری کند.
