اصلاح‌طلب و اصول‌گرا: یک مطالعه مقایسه‌ای کوچک در مورد شخصیت و سلامت روان

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده‌ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شیراز،‌ شیراز، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه روان‌شناسی، دانشکده‌ علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

doi
10.22059/jpq.2020.303181.1007596
چکیده

تاکنون پژوهش‌های گوناگونی از رابطه بین شخصیت و انتخاب ایدئولوژی سیاسی خبر داده‌اند. چنین پژوهش‌هایی می‌توانند در شناخت و درک بهتر تغییر و تحولات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و ارتباطات بین‌المللی یک جامعه مؤثر واقع شوند. پرسش‌ اصلی پژوهشی عبارت است از اینکه چه تفاوت‌هایی بین افراد در دو جریان سیاسی اصلاح‌طلبی و اصول‌گرایی در ایران از نظر شخصیت و سلامت روان وجود دارد؟ در فرضیه پژوهشی استدلال می‌شود که دو جریان اصول‌گرایی و اصلاح‌طلبی از نظر شخصیتی و سه شاخص سلامت روان (افسردگی، اضطراب و استرس) با یکدیگر تفاوت دارند. روش این پژوهش علی- مقایسه‌ای‌ است. جامعه‌ آماری دربرگیرنده ‌همه خبرنگاران سیاسی، فعالان حزبی و سیاسی، مسئولان دولتی و اعضای انجمن‌های سیاسی دانشجویی شهر اصفهان و تهران در تابستان 139۶ بود. برای این پژوهش یک نمونه‌ ۶۵ نفری به روش غیرتصادفی گلوله‌برفی که دربرگیرنده ۳۳ نفر اصلاح‌طلب و ۳۲ نفر اصول‌گرا بود، انتخاب شد. گرایش سیاسی شرکت‌کنندگان در سه مرحله تأیید شد. سپس شرکت‌کنندگان به یک دفترچه‌ سه‌قسمتی به‌صورت انفرادی پاسخ دادند؛ و این دفترچه به‌ترتیب دربرگیرنده اطلاعات شخصی، آزمون نئو و مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس بود. داده‌های گردآوری‌شده با استفاده از ابزار آماری (تحلیل واریانس چندمتغیره) توصیف و استنباط شدند. یافته‌ها حاکی از آن بود که اصلاح‌طلبان در متغیرهای تجربه‌پذیری، افسردگی و استرس به‌طور معنادار نمره‌ بیشتری کسب کردند و اصول‌گرایان در مقیاس‌های برون‌گرایی و توافق. این یلفته‌ها با دست‌آوردهای پژوهش‌های مشابه همسوست.