مدل‌یابی ساختاری راهبردهای مقابله‌ای و خودمراقبتی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2: بررسی نقش واسطه‌ای خودکارآمدی و سخت رویی

نویسندگان

1 استاد، گروه روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترا، گروه روانشناسی، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی.

3 استادیار گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی،کرج، ایران.

4 استادیار گروه روانشناسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22038/mjms.2021.57043.3318
چکیده

زمینه و هدف: هدف پژوهش حاضر نیز مدل‌یابی ساختاری راهبردهای مقابله-ای و خودمراقبتی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2؛ بر اساس نقش واسطه‌ای خودکارآمدی و سخت رویی بود.مواد و روش‌ها: تحقیق حاضر به لحاظ روش توصیفی از نوع همبستگی و از منظر هدف بنیادی بود. جامعۀ آماری این پژوهش شامل کلیۀ بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراکز درمانی شبکه بهداشت و درمان خمینی شهر اصفهان بود که به صورت تصادفی تعداد 400 نفر (پنج برابر تعداد مجموع سوالات پرسشنامه‌ها) به عنوان نمونه انتخاب و وارد پژوهش شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های خودمراقبتی نیکنامی و همکاران (1392)، سخت‌ رویی کوباسا (1976)، خودکارآمدی شرر، راهبردهای مقابله‌ای لازاروس و و فولکمن استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از معادلات ساختاری و از طریق نرم افزار لیزرل انجام شد.یافته‌ها: نتایج تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد که نسبت مربع کای به درجه آزادی (X2/df)، شاخص نیکویی برازش (GFI)، شاخص برازش هنجارشده (NFI)، شاخص برازش تطبیقی (CFI)، شاخص برازش اضافی (IFI)، شاخص برازش نسبی (RFI)، شاخص توکر-لوئیس (TLI) و ریشه مجذور مانده‌ها (RMR) معنادار و مطلوب هستند و مدل برازش مناسبی دارد. نتیجه‌گیری: یافته‌های به دست آمده نشان می‌دهد که در رابطه بین راهبردهای مقابله‌ای با خودمراقبتی بیماران دیابتی نوع 2، سخت رویی و خودکارامدی نقش میانجیگرایانه ایفا می‌کنند. از این‌رو، برای افزایش خودمراقبتی بیماران دیابتی، می‌توان به تقویت سخت رویی و خودکارآمدی آنان اقدام کرد. همچنین با آموزش راهبردهای مقابله‌ای مثبت می‌توان به تقویت خودکارآمدی و سخت رویی دست زد و این منجر به افزایش خودمراقبتی می‌گردد.