فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اندیشه‌پردازی در حوزه مسائل بین‌المللی در روسیه از میانه سده نوزدهم به یک جریان آکادمیک تبدیل شد، در دوران شوروی در چارچوب آموزه‌های کمونیستی تداوم یافت و در عصر پساشوروی مجادله‌هایی بنیادین بر سر مهم‌ترین موضوع‌های مربوط به دولت در محیط بین‌المللی از نو آغاز شد، ولی به‌نظر می‌رسد مهم‌ترین پرسش در این زمینه آن باشد که چگونه مسائل بنیادین دولت در نظریه‌پردازی روسی روابط بین‌الملل بازتاب یافته است؟ در فرضیه پژوهشی مطرح می‌شود که در روسیه مجادله‌هایی بزرگ به‌ویژه در سه دهه کنونی در زمینه سه مسئله «هویت، امنیت و توسعه» جریان داشته که با ابرمسئله غرب در پیوند هستند و به دیدگاه‌هایی متعارض، ولی با برتری نگرش دولت‌گرایی منجر شده است. مبنای مفهومی این مقاله مباحثه‌هایی است که بر سر علم اثباتی و یکسان‌انگاری دانش انسانی و نقدهای بنیادین آن از دیدگاه انتقادی و جامعه‌شناسی علم مطرح می‌شود. برای آزمون فرضیه با رویکردی کیفی، از روش تحلیل مضمون برای بررسی متون علمی مرتبط با مباحث نظری در جامعه دانشگاهی و مراکز پژوهشی روسیه و جهان بهره گرفته شد. یافته اصلی این مقاله آن است که نگرش موجود در مکاتب چهارگانه و به‌ویژه نگرش تمدنی و ژئوپلیتیک روسی به‌گونه‌ای است که امکان‌های مهمی را برای نظریه‌های بومی در مباحث مربوط به مسئله‌های ملی مطرح کرده‌اند که می‌توان از آن همچون نظریه‌های روسی روابط بین‌الملل یاد کرد.