ارزیابی و مقایسه اثربخشی پردازش حافظه و بازداری پاسخ در دانش‌آموزان دختر ابتدایی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه روانشناسی عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه روانشناسی عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار گروه روانشناسی عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 استاد گروه روانشناسی عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)

doi
10.22038/mjms.2022.21523
چکیده

مقدمه:  اهمیت کارکردهای اجرایی بالأخص حافظه فعال و بازداری پاسخ  برای  ارتقای عملکرد تحصیلی  دانش‌آموزان اثبات‌شده است و مداخلات مختلفی بدین­منظور طراحی و اجرا می‌شوند که آموزش شناختی نوروفیدبک و کاپیتان­لاگ از  این نوع مداخلات هستند. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی تأثیر آموزش نوروفید بک و نرم‌افزار کاپیتان­لاگ بر مؤلفه پردازش حافظه فعال و بازداری پاسخ  در دانش‌آموزان دختر دوره ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی 99-98 و مقایسه این اثربخشی بود. روش بررسی: پژوهش از نوع نیمه­آزمایشی  با دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل بود. با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای 90 دانش‌آموز دختر پایه چهارم در شهر تهران انتخاب شدند و به سه گروه تقسیم شدند (هر گروه 30نفر). گروه آزمایشی نوروفیدبک 15 جلسه و گروه نرم‌افزار کاپیتان­لاگ نیز 15  جلسه آموزش را دریافت کردند ولی گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزار سنجش حافظه فعال دانیمن و کارپنتر (1980) و  پرسشنامه رتبه‌بندی رفتاری کارکردهای اجرائی (بریف) برای هر سه گروه در پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری اجرا شدند. یافته‌ها: ایافته‌های تحلیل کوواریانس نشان‌دهنده تفاوت معناداری در میانگین نمرات متغیرهای وابسته در گروه آزمایشی نوروفیدبک نسبت به گروه آزمایشی کاپیتان لاگ و گروه کنترل بود (p<0/05). نتیجه‌گیری: نوروفیدبک و نرم‌افزار کاپیتان­لاگ بر ارتقای پردازش حافظه فعال و بازداری، اثربخشی معناداری داشته و می‌توان از این مداخلات جهت ارتقای این دو مؤلفه کارکردهای اجرایی استفاده نمود.