فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آیین خیّام‌خوانی به عنوان یکی از زیباترین و برجسته‌ترین تجلیّات فرهنگ و هنر اقلیمی کرانۀ خلیج فارس و بوشهر، آیینی است با پیشینه‌ای دیریاز که موسیقی، پایکوبی و خواندن اشعار خیّام نیشابوری همراه با آوای سازهایی از قبیل «نی جفتی» و «فلوت» شاکلۀ آن را به وجود آورده است. رباعیات خیّام از یکسو به سبب اشتمال بر مضامینی چون ناپایداری زندگی و ناپیدایی سرانجام آدمی، بی‌اعتنایی و فراموشی رنج‌های گذشته، زیستن در اکنون و بی‌توجّهی به دشواری‌‌های زندگی و ساده انگاشتن آن و از دیگر سو تطابق و همگرایی آن با اصول و شیوۀ زندگی مردمی که عقاید و فلسفه خیّام در وجود آن‌ها راه یافته، زمینه‌ساز گرایش مردم استان بوشهر به رباعیات این شاعر نامدار و تبدیل آن به گونه‌ای خاص و منحصر به فرد از موسیقی بومی و محلی این منطقه شده است. منابع کتابخانه‌ای استفاده شده است. پژوهش حاضر به دلیل اهمیّت مسئله در یافتن پاسخ‌هایی برای دلایل رواج و رواییِ خیّام‌خوانی در بوشهر و جایگاه خیّام میان مردم این منطقه صورت گرفته است. با بررسی و پژوهش در این زمینه، مشخص شد که دلایل مختلفی همچون 1. تطابق فلسفه زیستی مردم بوشهر با افکار و مسلک خیّام به دلیل شرایط جغرافیایی، 2. نجوم‌شناسی خیّام و پیوند آن با اشتغال مردم بوشهر به دریانوردی، 3. حضور دوبیتی‌سرایان مطرحی همچون فایز دشتی و مفتون در بوشهر و تشابهات قالب دوبیتی با رباعی و همچنین 4. ادبیات شبانی و آوازهای بومی و محلی، در گرایش مردم استان بوشهر به رباعیات خیّام تأثیرگذار بوده است.