مدل‌سازی فازی سنجش و ارتقای تاب‌آوری نوآورانه زنجیره‌ تامین - مطالعه موردی: صنعت تولید قطعات خودرو در ایران

نویسندگان

1 دانشیار مدیریت صنعتی، گروه مدیریت، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت تولید و عملیات، گروه مدیریت صنعتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار مدیریت صنعتی، گروه مدیریت صنعتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 استادیار مدیریت صنعتی، گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
چکیده

دستیابی به تاب‌آوری زنجیره‌های تامین فعلی با دیدگاه محیط‌گرایی سازمانی که از یک طرف با روزافزونی تغییرات و اختلالات ناشی از عدم‌قطعیت و از طرف دیگر با ویژگی‌ محیطی نوآوری باز مواجه‌اند، تنها از طریق رشد درون‌زا و افزایش ظرفیت نوآوری مبتنی بر سازگاری نوآورانه میسر است. عطف به درک محدود و شکاف مطالعاتی موجود در این حوزه، پژوهش حاضر ضمن ساختاربندی مسئله درصدد سنجش و ارتقای تاب‌آوری نوآورانه زنجیره تامین به‌روش آمیخته و در دو بخش کیفی شامل شناسایی و کشف تناظر بین مولفه‌های تاب‌آوری و گونه‌های نوآوری تاب‌آورانه و بخش کمی مبتنی بر مدل‌سازی با رویکرد فازی و انجام مطالعه موردی برای زنجیره تامین یک شرکت منتخب ایرانی در صنعت تولید قطعات خودرو برآمده است. نتایج انجام مطالعه موردی موفق بر پایه ایجاد پیوند اساسی و تناظر میان مولفه‌های تاب‌آوری و گونه‌های نوآوری و ترجمه آن به مجموعه‌ای از اصول و گزاره‌های منطقی صحیح نظری در قالب مدل سنجش فازی نشان می‌دهد که مدل از اعتبار قابل‌قبولی برخوردار بوده و نوآوری تاب‌آورانه ضمن دارا بودن پتانسیل توانمندسازی بالا هم از طریق بهبود قابلیت‌های پویا و هم بهبود قابلیت‌های عملیاتی در ارتقای سطح تاب‌آوری زنجیره تامین نقش اساسی دارد. همچنین قابلیت تعمیم‌پذیری نظری بر پایه تلفیق داده‌ها و نتایج حاصل از مطالعه موردی با قلمرو نظری کل‌گرا و سیستمی مبتنی بر روابط زمینه‌ای و منطقی مدل فازی نشان می‌دهد که یافته‌های پژوهش ضمن دارا بودن معیارهای استفاده‌پذیری و انتقال‌پذیری، علاوه بر قابلیت کاربرد در موقعیت‌های مشابه، می‌توانند در جهت خلق و آزمون نظریه‌های مرتبط آتی مفید واقع گردند.