مقایسه اثربخشی برنامه های آموزشی هوش معنوی و تاب آوری بر رفتارهای ضد تولید کارکنان یک کارخانه صنعتی

نویسندگان

1 گروه روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت، رشت، ایران.

2 دانشیار گروه روان شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی

3 استاد گروه روان شناسی، دانشگاه گیلان، رشت

doi
10.52547/jcoc.12.3.51
چکیده

هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی آموزش هوش ­معنوی وتاب آوری بر رفتارهای ضد ­­تولید کارکنان بود. روش پژوهش نیمه ­آزمایشی از نوع پیش ­آزمون -پس ­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی کارکنان بخش ­های تولیدی مجتمع فولاد گیلان بود که از بین 255 نفر، 60 نفر که بالاترین نمره را در رفتارهای ضد ­تولید کسب کرده بودند به صورت تصادفی در سه گروه (20 نفر آموزش هوش معنوی، 20 نفر آموزش تاب­ آوری و 20 نفر گروه کنترل) گمارده شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه رفتار ضد تولید (فوکس و اسپکتور، 2002) بود که آزمودنی­ های 3 گروه در دو مرحله پیش ­آزمون و پس ­آزمون به آن پاسخ دادند. گروه ­های آزمایش در جلسات مداخله­ ای مبتنی بر برنامه ­های آموزشی هوش معنوی و تاب ­آوری (8 جلسه) شرکت کردند. برای تجزیه و تحلیل داده­ ها از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری و از آزمون بونفرنی به منظور مقایسه تفاضل نمرات پیش ­آزمون- پس ­آزمون متغیرهای گرو ه­ های آزمایشی و کنترل استفاده شد. یافته­ ها نشان داد برنامه­ های آموزشی هوش ­معنوی و تاب­ آوری بر بهبود رفتارهای ضد تولید کارکنان اثربخش بود (001/0p≤). همچین نتایج نشان داد که تأثیر برنامه آموزشی تاب ­آوری بر کاهش رفتار ضد تولید کارکنان در مقایسه با برنامه آموزشی هوش معنوی بیشتر بود (001/0p≤). با توجه به یافته ­های این پژوهش نتیجه­ گیری می­ شود که مدیران و صاحبان صنایع به منظور رقابت در بازار تولید و نیز افزایش بهره ­وری سازمانی از برنامه ­های آموزشی هوش ­معنوی و تاب­آوری استفاده نمایند.