فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف:  افزایش تعداد سالمندان و لزوم برخورداری از سبک زندگی سالم در دوران سالمندی، اهمیت ورزش در این دوره را برجسته کرده است، تحقیقات نشان داده‌اند ورزش منظم در دوره سالمندی علاوه بر افزایش تندرستی در پیشگیری از آسیب‌های بدنی نیز مؤثر است، با این وجود، انجام ورزش در این سنین با چالش‌های اجتماعی فرهنگی مختلفی مواجه است که لازم است تغییر داده شوند. روش و داده‌ها: هدف پژوهش، بررسی تغییر موانع اجتماعی و فرهنگی ورزش سالمندی بود که درقالب نظریه داده‌بنیاد انجام شد. افراد مورد مطالعه 30 نفر از متخصصین ورزش سالمندی بودند که با استفاده از روش هدفمند- قضاوتی ازطریق نمونه‌گیری نظری انتخاب شدند و مورد مصاحبه قرار گرفتند. مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با این افراد تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. یافته‌ها: موانع اجتماعی ورزش سالمندی در 11 مقوله احصاء گردید که عبارتند از؛ ناتوان و وابسته پنداشتن سالمندان، شناخت ناکافی و آگاهی ورزشی نادرست، حمایت خانوادگی ضعیف، تعصبات جنسیتی، تبعیض سنی، ساختار نامتوازن شهری، گرانباری نقش سالمندی، اشکال غیرورزشی فراغت سالمندی، ترس، هراس از بیماری و آسیب‌دیدگی، فرسایش مشارکت‌پروری ورزشی در خانواده و نزول امیدبه‌زندگی. موانع فرهنگی ورزش سالمندی دربرگیرنده 7 مقوله بود: حاکمیت فرهنگ عدم تحرک، توسعه فرهنگ غیرمشارکتی، تضاد آداب و رسوم اجتماعی با ورزش سالمندی، فقر مدل‌های محبوب و مطلوب ورزش سالمندی، جابجایی اولویت‌های زندگی و نزول ورزش، شناخت ضعیف و ناکافی از ورزش و فواید آن، و نگرش منفی در مورد ورزش و حضور در جامعه. بحث و نتیجه‌گیری: تحرک و نشاط در دوران سالمندی در جامعه ایرانی با تفکرات قالبی پس‌زده شده است و لازم است جو موجود مخالف با ورزش در دوران سالمندی است شکسته شود برای این منظور لازم است موانع اجتماعی و فرهنگی که به‌صورت توأمان از ورزش سالمندان جلوگیری می‌کنند، برداشته شوند. پیام اصلی: افزایش تعداد سالمندان در کنار توجه به سبک زندگی سالم در دوران سالمندی لزوم توجه به ورزش در دوران سالمندی را برجسته ساخته است. در راستای کاهش موانع همگانی شدن ورزش سالمندی، این مطالعه به بررسی و شناسایی موانع اجتماعی-فرهنگی ورزش در این دوران پرداخت. شناسایی این موانع، می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری‌های اجتماعی برای تسهیل مشارکت و ارتقای سلامت عمومی در دوران سالمندی قرار گیرد.