تحلیلی آیندهپژوهانه از پیامدهای خودمراقبتی اجتماعی زنان در افق 1430: مطالعهای در شهر یزد
نویسندگان
1 استادیار دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 استاد، گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
3 دانشیار گروه مهندسی صنایع و آیندهپژوهی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22034/jscc.2024.21851.1138چکیده
زمینه و هدف: خودمراقبتی اجتماعی پرورش هدفمند روابط سالم و تقویت تعاملاتی است که به زندگی ما غنا بخشیده و تأثیر عمیقی بر تابآوری، نشاط و حمایت اجتماعی ادراک شده ما دارند. در جهان مملو از پیچیدگی و آسیب، کاوش درباره آیندههای بدیلِ موضوعات مهمی چون خودمراقبتی اجتماعی در راستای تحقق جامعهای سالم ضرورت مییابد. از اینرو هدف پژوهش حاضر ارائه سناریوهایی از آینده وضعیت خودمراقبتی اجتماعی در چارچوب روش چرخ آینده است. روش و دادهها: روش تحقیق، تحلیل مضمون بوده و پیامدها با استفاده از تکنیک چرخ آینده، بازنمایی شدهاند. علاوه براین، آیندهی وضعیت خودمراقبتی اجتماعی زنان شهر یزد سناریوپردازی شد. مشارکتکنندگان در این پژوهش، 10 نفر از خبرگانِ حوزه علوم اجتماعی، پزشکی و مشاوره بودهاند و نمونهگیری براساس نمونهگیری هدفمند انجام شد. یافتهها: نتایج در قالب چرخ آیندهای که از 4 پیامد مرتبه اول، 11 پیامد مرتبه دوم و 24 پیامد مرتبه سوم تشکیل شده است، ارائه گردید. براساس پرتکرارترین و مهمترین پیامدها و مشخص نمودن راهکارهای مدیریت آن، سناریوهای محتمل آینده خودمراقبتی اجتماعی در چشمانداز 1430 با عنوان ترمیم پیوندها و پیوندهای خشک شده، ارائه شدند و تداوم یا تغییر وضعیت مورد بررسی را به تصویر کشیدند. بحث و نتیجهگیری: برای دستیابی به تصویری خوشبینانه از آینده وضعیت خودمراقبتی اجتماعی زنان در یزد، یعنی ترمیم پیوندها، نیازمند تأسیس سازمان خودمراقبتی، آموزش خودمراقبتی اجتماعی، احیای مجدد سرمایه اجتماعی، افزایش سطح رفاه اجتماعی و شناسایی موانع تحقق خودمراقبتی اجتماعی در سطح مطلوب هستیم. پیام اصلی: فقدان مهارتهای خودمراقبتی اجتماعی، زنان را با پیامدهای منفی متعددی همچون تنهایی، روابط پرخطر و نبود حمایت اجتماعی روبرو میسازد. درک این واقعیت و شناسایی این پیامدها، اهمیت توجه به سناریوهای محتمل در عرصه سیاستگذاری و راهکارهای مداخلهای برای تغییر این وضعیت را در اولویت قرار میدهد.