فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: همه‌گیری کووید-19 با تغییر در کیفیت و سبک زندگی، اختلال در عملکرد نهادهای اجتماعی و همچنین چالش‌های متعدد اقتصادی و اجتماعی و بهداشتی همراه بود. در این راستا، این مقاله به بررسی پریشانی روان‌شناختی سالمندان و عوامل مرتبط با آن در ایران در بستر کووید-19 پرداخت.روش و داده‌ها: در این مطالعه از داده‌های پیمایش ملّی تأثیرات اقتصادی، اجتماعی، جمعیتی و سلامت روان کووید-19 که در زمستان  1399 اجرا شده، استفاده شده است. تعداد نمونه مورد بررسی در این پیمایش 2489 سالمند 60 ساله و بالاتر بوده است که به شیوه نمونه‌گیری احتمالی چندمرحله‌ای انتخاب شدند و اطلاعات با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته و به روش تلفنی از آن‌ها گردآوری شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد نیمی از سالمندانی به سبب ایجاد شرایط تنش‌زای همه‌گیری کووید-19 اضطراب را تجربه نموده‌اند. احساس ناآرامی و بی‌قراری، و احساس افسردگی و غمگینی به‌ترتیب در رده‌های دوم و سوم مؤلفه پریشانی روان‌شناختی در بین سالمندان قرار دارد. نتایج تحلیل چندمتغیره نشان داد با کنترل متغیرهای اقتصادی-اجتماعی و جمعیتی مورد بررسی، کووید-19بیشترین رابطه و اثرگذاری با پریشانی روان‌شناختی سالمندان داشته است.بحث و نتیجه‌گیری: مواجهه با موقعیت‌های تنش‌زای روانی همچون کووید-19 تأثیر قابل‌توجهی در اختلال در سلامت روان سالمندان دارد. به‌منظور کاهش مخاطرات اجتماعی و سلامت روان سالمندان ناشی از همه‌گیری کووید-19، کاهش تبعیض سنی و افزایش حمایت اجتماعی به‌ویژه از گروه‌های آسیب‌پذیر سالمندان پیشنهاد می‌شود.پیام اصلی: همه‌گیری کووید-19، علمکرد ساختارهای حمایتی و سلامت روانی یکی از آسیب‌پذیرترین گروه‌های اجتماعی، یعنی سالمندان، را در ایران به چالش کشید و با گسستن پیوندهای اجتماعی، تنش و پریشانی روان‌شناختی گسترده‌ای را برای آنان به همراه داشت. با این اوصاف، بازنگری در سیاست‌های حمایتی و افزایش حمایت اجتماعی از سالمندان امری ضروری است.