موقعیت ژئواستراتژیک کالینینگراد و تأثیر آن بر انتگرال امنیتی روسیه- ناتو در دریای بالتیک
نویسندگان
1 استادیار گروه مطالعات منطقه ای دانشکده حقوق و علوم سیاسی
doi
10.22059/jpq.2022.328650.1007840چکیده
کالینینگراد منطقه برونگان روسیه است که کیلومترها از خاک کشور فاصله داشته، بیشتر به کشورهای عضو ناتو نزدیک است، و بهعنوان تنها بندر قابل کشتیرانی روسیه در دریای بالتیک دارای موقعیت ژئواستراتژیک برجستهای است. نظامیشدن کالینینگراد و سیاستهای روسیه در جهت دفاع از خود در برابر گسترش ناتو بهسوی شرق، سبب تشدید تنشهای امنیتی بالتیک شده است. اکنون این پرسش مطرح است که موقعیت ژئواستراتژیک کالینینگراد بهعنوان پاسگاه خارجی روسیه در دریای بالتیک چه تأثیری بر انتگرال امنیتی روسیه-ناتو در این منطقه بر جای گذاشته است؟ بر اساس بازی قدرت حاکم در منطقه بالتیک، این فرضیه مطرح میشود که وضعیت جغرافیایی، منابع و بازنظامیشدن کالینینگراد سبب شکلگیری معمای امنیتی بهصورت دامن زدن به مسابقه تسلیحاتی در منطقه بالتیک شده است، و به هراس طرفین از یکدیگر دامن زده و احتمال رویارویی نظامی میان نیروهای ناتو و روسیه را بیشتر کرده است. برای آزمون فرضیه از نظریه واقعگرایی تدافعی استفاده شده است؛ و هسته اصلی این نظریه مفهوم معمای امنیتی است که نقطه ثقل پژوهش حاضر را تشکیل میدهد. بر اساس روش تحلیل مفهومی منبعث از رویکرد پوزیتیویسم منطقی، رابطه ناتو و روسیه بهعنوان یک بازی انتگرال با تابع مشترک ترس در نظر گرفته شده است. در دستاوردهای پژوهش آشکار میشود که مارپیچ امنیتی کنونی میان روسیه و ناتو در منتهیالیه طیف رویکرد تدافع-تهاجم قرارگرفته است، اما بازی قدرت بهسویی است که احتمال وقوع منازعه مستقیم دستکم در آینده نزدیک در منطقه بالتیک وجود نخواهد داشت؛ اما روند نظامیشدن منطقه تشدید خواهد شد.