معرفی و مقایسه پایگاه‌هایداده بارشی و اسفزاریTRMM

doi
چکیده

در پژوهش کنونی برای بررسی صحت پایگاه بارشی3B43TRMM  که یکی از فرآورده­‌‌های بارشی TRMMاست تلاش شده است. فرآورده بارشی 3B43TRMMبارش را به کمک مشاهدات ماهواره­ای و ادغام آن با داده‌‌های زمینی برآورد می‌کند.. این فرآورده  بارشی دو طیف از داده‌‌ها را مورد استفاده قرار می‌دهد. داده‌‌های ریزموج‌‌ (میکروویو) و داده‌‌های فروسرخ در برآورد‌‌های بارشی به کار می‌روند. داده‌‌های پایگاه GPCCدرحکم داده‌‌های شبکه‌ای مکمل در این پایگاه به کار رفته است. پرتاب حس‌گر‌‌ TRMMاز سوی ناسا و آژانس کاوش فضایی ژاپن در 1997 داده‌‌های بارشی را برای پهنه­‌‌های حاره و جنب‌‌حاره تولید و تا کنون بیش از 15 سال داده‌‌های بارشی از این پهنه‌‌ها فراهم کرده است. این پایگاه دارای داده‌‌‌های شبکه‌‌ای بارش در تفکیک 25/0× 25/0 درجه طول و عرض جغرافیایی و 50 درجه عرض جنوبی تا 50 درجه عرض شمالی و 180 درجه طول جغرافیایی تا 180- درجه طول جغرافیایی، در مقیاس ماهانه است. در این پژوهش برای راستی‌آزمایی‌های این پایگاه، از پایگاه ملی اسفزاری، در یک بازه زمانی مشترک استفاده شد. هدف از این مقایسه، بررسی صحت داده­های این پایگاه برای استفاده در پژوهش‌‌های اقلیمی است. پایگاه اسفزاری با بهره‌گیری از بیش از 1400 ایستگاه بارشی در کشور ساخته شده است. این پایگاه بازه زمانی 1961 تا 2004 را پوشش می‌‌‌دهد. نمودار همبستگی دو پایگاه نشان­دهنده همبستگی زیاد این دو پایگاه بود. ضریب همبستگی بین بارش ماهانه دو پایگاه اسفزاری و 3B43TRMM  97/0 به‌دست آمد که نشان‌‌دهنده نزدیکی زیاد این دو پایگاه داده است. همچنین اختلاف این دو پایگاه داده نیز محاسبه شد؛ که برون‌دادها نشانگر این هستند که در قلمرو بسیار وسیعی از کشور میان برآورد‌‌های بارشی این پایگاه با پایگاه اسفزاری تفاوت چشم‌گیری وجود ندارد. بیشترین اختلاف این پایگاه ماهواره­ای با داده­های اسفزاری در راستای رشته‌کوه‌‌های زاگرس و البرز دیده شده است. به نظر می‌‌رسد بیشترین کاستی این پایگاه بارشی در نواحی مرتفع کشور است. در مجموع در زاگرس مرکزی این پایگاه دارای کم‌‌برآوردی بارش است به گونه‌‌ای که این اختلاف بین 5 تا 21 میلی‌متر در سال است. در بخش‌‌هایی از رشته‌کوه‌‌های زاگرس و البرز بیش‌‌برآوردی بارش در این پایگاه دیده شد. مقدار این بیش‌برآوردی بین 9 تا 25 میلی‌متر در سال بود. در دیگر نقاط کشور مقدار این اختلاف بین 5- تا 9 میلی‌متر بود. روی هم رفته به نظر می­رسد این پایگاه ماهواره­ای در برآورد بارش­هایی که از نوع کوهستانی است دارای کاستی است و روی برخی از ناهمواری­های کشور دارای بیش­برآوردی بارش و در برخی دیگر دارای کم­برآوردی بارش است.