فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: ارزش‌ها و نگرش‌های مرتبط با خانواده بارزترین نقطه پیوند و تلاقی میان تداوم سنت‌های فرهنگی نسل‌های گذشته با پذیرش باورها و ذهنیت‌های نو در میان نسل‌های جدید است. تداوم و تغییر در ابعاد گوناگون خانواده و عوامل تعیین‌کننده آن، در پژوهش‌های متعددی مورد توجه محققان اجتماعی قرار گرفته است. هدف مطالعه حاضر، مرور سیستماتیک نتایج پژوهش‌های انجام‌شده در حوزه ارزش‌های خانوادگی و نگرش به طلاق و ازدواج در بین جمعیت زنان و مردان ایرانی است. روش و داده‌ها: در این مقاله با کمک روش مرور سیستماتیک، تعداد 60 پژوهش مرتبط در بازه زمانی 1384 تا 1402 بررسی شده است. یافته‌ها: براساس یافته‌ها، بیشترین عوامل همبسته با ارزش‌های خانوادگی شامل عوامل جمعیتی، ارزشی-فرهنگی، رسانه‌ای و اقتصادی بوده‌اند که در این میان عوامل رسانه‌ای با اندازه‌ اثر 42/0، بیشترین اثرگذاری را داشته است. همچنین، عوامل مرتبط با نگرش به ازدواج را می‌توان به عوامل جمعیتی-خانوادگی، ارزشی-فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، فردی-شخصیتی و رسانه‌ای تقسیم‌بندی نمود که عوامل ارزشی-فرهنگی با اندازه اثر 33/0، بیشترین مقدار اندازه اثر را نشان می‌دهد. در نهایت، عوامل مرتبط با نگرش به طلاق را می‌توان به عوامل جمعیتی، خانوادگی، ارزشی-فرهنگی، فردی-شخصیتی و اجتماعی دسته‌بندی نمود که عوامل ارزشی-فرهنگی با اندازه اثر 37/0، بیشترین مقدار اثرگذاری را داشته است. بحث و نتیجه‌گیری: از بین عوامل ذکر شده، نقش عوامل ارزشی-فرهنگی در هر سه حوزه پررنگ بوده و حاکی از آن است که تغییرات صورت گرفته در حوزه خانواده ایرانی تأثیر بسیاری از تحولات ارزشی افراد و به ‌خصوص نسل جوان‌تر گرفته و نقش رسانه‌ها نیز تسهیل‌کننده این روند بوده است. پیام اصلی: مرور سیستماتیک پژوهش‌ها نشان‌دهنده آن است که تغییرات در ارزش‌های خانوادگی، نگرش به طلاق و ازدواج در ایران، امری چندبعدی و پیچیده بوده است. اگرچه شبکه‌ای از علل مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و فردی در این تغییرات اثرگذار بوده‌ است، اما نقش علل فرهنگی در وقوع این تغییرات پررنگ‌تر بوده است.