مدل‌سازی ناهمگنی جانبی سرعت در توموگرافی لرزه‌ای با تعریف تابع‌های سرعت اولیه متفاوت

doi
چکیده

در این تحقیق، از روش جدید توموگرافی موج نرمال در نقطه ورود در تهیه مدل سرعت کوچ استفاده شده است. روش پیش‌گفته از نشانگرهای جنبشی میدان موج برای تهیه مدل سرعت استفاده می‌کند. این نشانگرها از داده­های پیش از برانبارش استخراج می‌شوند. در روش توموگرافی موج ورود نرمال، فرض شده است که سرعت لحظه‌ای با عمق به‌صورت خطی افزایش می‌یابد. با توجه به فقدان دقت  در فرض فوق، در این تحقیق از چهار تابع تغییر سرعت با عمق به همراه سرعت برانبارش در مدل سرعت اولیه در این روش استفاده شد. سپس برنامه رایانه­ای تابع‌های پیش‌گفته با اِعمال تغییرات لازم به‌منظور در نظر گرفتن تغییرات جانبی سرعت، به منزله مدل سرعت‌ اولیه تهیه و در روش توموگرافی موج ورود نرمال روی داده­های مصنوعی یک‌بُعدی و دو‌بُعدی مورد استفاده قرار گرفت. نتایج وارون­سازی یک‌بُعدی نشان داد که مدل سرعت تدریجی نهایی پس از 12 تکرار حاصل می‌شود که خیلی به مدل واقعی نزدیک است. همچنین خطای بازسازی تعیین عمق بازتابنده کمتر از 7 متر به‌دست آمد. در ادامه، از تابع‌های سرعت پیش‌گفته روی مدل دو‌بُعدی مصنوعی استفاده شد. این مدل شامل بی‌هنجاری­های سرعت نزدیک به یکدیگر و تغییرات جانبی سرعت بود. مدل­های نهایی روشن ساخت که استفاده از تابع تغییرات خطی سرعت که تاکنون از آن استفاده می­شد و همچنین تابع‌هایی که در سایر تحقیقات معرفی شده‌اند، جواب­های قابل‌‌قبولی به‌دست نخواهد داد. در ادامه، این روش روی یک داده واقعی اِعمال شد. این داده دارای تغییرات ساختاری و سنگ‌شناسی پیچیده­ای بود که بدین‌‌ترتیب توانایی مدل­های سرعت در تهیه مقاطع کوچ با کیفیت قابل‌‌قبول را به‌خوبی مورد آزمون قرار می­دهد. همه مدل­های سرعت عنوان شده برای این داده به‌دست آمد و سپس با استفاده از هر مدل سرعت، مقطع کوچ پس از برانبارش برای آنها تهیه شد. در ادامه با توجه به حساسیت بیشتر کوچ پیش از برانبارش به مدل سرعت، دو مدل سرعت با تغییرات خطی و برانبارش برای کوچ پیش از برانبارش انتخاب شدند. درنهایت مدل سرعت با مدل اولیه سرعت برانبارش، عملکرد بهتری از خود نشان داد. به‌منظور مقایسه این مدل، کوچ پیش از برانبارش با روش  تحلیل سرعت وکوچ برای این داده نیز به‌دست آمد و نتایج آن با یکدیگر مقایسه شد. اگرچه مقاطع کوچ به‌دست آمده به هر دو روش تفاوت چندانی نداشت، ولی مدل سرعت به‌دست آمده به روش NIPتوموگرافی، بسیار ساده­تر بود و در زمان بسیار کمتری نسبت به مدل پیچیده به‌دست آمده با روش تحلیل سرعت کوچ، تهیه شد. درنهایت استفاده از سرعت برانبارش درحکم مدل اولیه در توموگرافی موج ورود نرمال به منزله بهترین مدل اولیه پیشنهاد شد.