بررسی موانع نهادی کارآفرینی در ایران از نگاه کارآفرینان

نویسندگان
doi
10.22084/csr.2025.28020.2218
چکیده

امروزه علم و فناوری در توسعۀ کشورها نقش به‌سزایی دارد و کشورهایی که بیشتر به علم و فناوری متکی بوده‌اند تا به منابع زیرزمینی، در بلندمدت موفق‌تر و سرفرازتر بوده‌اند. به‌همین جهت، توجه به کارهای خلاقانه و نوآورانه هم‌چون کارآفرینی برای توسعه و ایجاد رفاه در کشور ضروری است. به‌همین منظور، این پژوهش کیفی با هدف شناسایی موانع نهادی کارآفرینی در ایران از منظر کارآفرینان صورت گرفته است که به‌لحاظ هدف کاربردی است. ابزار گردآوری داده‌ها در این تحقیق مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته بوده و برای تعیین حجم نمونه به‌جهت مدنظر بودن کفایت داده‌ها از نمونه‌گیری تا مرحلۀ اشباع نظری استفاده گردید. بر‌همین اساس، 20 کارآفرین با روش نمونه‌گیری تصادفی هدفمند انتخاب گردید. پس از پالایش و تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها، چهار دستۀ موانع نهادی کارآفرینی طبق نظر مصاحبه‌شوندگان شناسایی شدند: 1) موانع سیاسی (شامل: مجوزدهی سخت، ناهماهنگی اداری، بورورکراسی سخت و عدم حاکمیت قانون)، 2) موانع فرهنگی (شامل: آموزش و نبود کار تیمی)، 3) موانع اقتصادی (شامل: نبود حمایت مالی، تحریم و بی‌ثباتی اقتصادی)، 4) موانع اجتماعی (شامل: نبود شبکۀ روابط اجتماعی). یافته‌های تحقیق حاکی از اهمیت و نقش گستردۀ عوامل نهادی برای ایجاد، بسط و گسترش کارآفرینی در ایران می‌باشد و در این‌میان موانع سیاسی و اقتصادی به‌ترتیب ازمهم‌ترین موانع نهادی بر سر کارآفرینی در ایران هستند.