مدلسازی و تحلیل استراتژیهای قیمتگذاری و نوآوری در توسعه محصول با مشتریان ناهمگن و سیاستهای دوگانه
نویسندگان
1 استادیار گروه لجستیک و زنجیره تأمین، دانشکدۀ مهندسی صنایع، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد گروه تولید، گروه مهندسی سیستم، دانشکدۀ مهندسی صنایع و سیستمهای مدیریت، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
3 دانشیار گروه مهندسی سیستم، دانشکدۀ مهندسی صنایع و سیستمهای مدیریت، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
doi
10.22084/ier.2025.30980.2205چکیده
مدیریت زنجیرهتأمین شامل تصمیمات استراتژیک، تاکتیکی و عملیاتی است که قیمتگذاری درآن نقش کلیدی دارد. با پیشرفت فناوری، شرکتها محصولات جدید را سریعتر عرضه و مصرفکنندگان بااستفادهاز فناوری اطلاعات، قیمتها و عملکرد محصولات را پیشبینی میکنند. این مقاله یک مدل ریاضی تصمیمگیری بهینه درزمینه قیمتگذاری و نوآوری محصول در دو دوره، درحضور مشتریان ناهمگن، ارائه میدهد. تعیین میزان نوآوری محصول جدید براساس هزینه تحقیق و توسعه، ارائه تابع مطلوبیت برای مشتریان و حضور همزمان مشتریان نزدیکبین و استراتژیک، نوآوریهای این پژوهش است. مسأله برای تعیین قیمتهای محصول دوره اول و دوم، تخفیف مبادله کالا، قیمت کاهشیافته محصول قدیمی و افزایش نوآوری محصول دوره جدید در چهارچوب یک بازی پویا مدلسازی شده و برای یافتن مقادیر بهینه دو سیاست قیمتگذاری و حل مدل غیرخطی، الگوریتم مبتنیبر شاخهوکران فضایی توسعه داده شده است. نتایج عددی مبتنیبر تحلیل حساسیت پارامترهای کلیدی نشان میدهند که پارامترهایی چون میزان نوآوری، رفتار استراتژیک مشتریان و سیاست قیمتگذاری، نقش مهمی در سودآوری شرکت دارند. یافتهها نشان میدهد که: (1) قیمتگذاری ازپیش تعیینشده در 70% موارد سود بیشتری دارد، (2) در شرایط خاص مانند هزینه بالای توسعه محصول یا درصد زیاد مشتریان استراتژیک، قیمتگذاری پویا برتری دارد، و (3) برنامه مبادله زمانی مؤثرتر است که ارزش بازیافت محصول افزایش یابد. همچنین، تأثیر مشتریان استراتژیک و نزدیکبین و برنامه مبادله کالا تحلیل شده است. این یافتهها میتواند به مدیران در انتخاب استراتژی قیمتگذاری مناسب براساس ترکیب مشتریان و شرایط بازار کمک کند.
