تحلیل جنسیتی امید به آینده به تفکیک سطح توسعهیافتگی در شهر تهران
نویسندگان
1 دانشیار آمار زیستی، مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران
2 دانشیار آمار کاربردی، مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران
3 استادیار جامعهشناسی اقتصادی و توسعه، مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران
doi
10.22034/jscc.2024.21904.1144چکیده
زمینه و هدف: مقاله حاضر درصدد است با رویکردی جامعهشناختی و با در نظر داشتن تحولات اقتصادی و اجتماعی در شهر تهران، به تبیین چرایی و چگونگی کاهش و یا افزایش امید به آینده در بین زنان و مردان تهرانی بهصورت جداگانه بپردازد. هدف اصلی مطالعه، تحلیل تفاوتهای جنسیتی در امید به آینده و تأثیر سطح توسعهیافتگی مناطق مختلف شهر تهران بر آن است. روش و دادهها: در این پژوهش، ۱۲۰۰ نفر شامل مردان (۲۰ تا ۵۹ ساله) و زنان (۱۵ تا ۴۹ ساله) متأهل از مناطق مختلف شهر تهران («مناطق کمبرخوردار و نیمهبرخوردار» و «مناطق برخوردار و خیلیبرخوردار») در سال ۱۳۹۷ با استفاده از روش نمونهگیری چندمرحلهای طبقهبندی شده با تخصیص متناسب انتخاب شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامه محققساخته (با پایایی آلفای کرونباخ بالاتر از 744/0) گردآوری و با بهکارگیری مدل معادلات ساختاری به تفکیک جنسیت تحلیل شدند. یافتهها: یافتهها نشان میدهد افزایش احساس ناامنی اقتصادی-اجتماعی، منجر به کاهش امید به آینده زنان ساکن در مناطق کمبرخوردار و نیمهبرخوردار و مردان ساکن در مناطق برخوردار و خیلیبرخوردار میشود. افزایش اعتماد سازمانی و اعتماد عمومی نیز، امید به آینده را در بین مردان و زنان ساکن در مناطق کمبرخوردار و نیمهبرخوردار بهبود میبخشد. با افزایش سن، امید به آینده زنان در تمام مناطق شهر تهران و مردان ساکن در مناطق کمبرخوردار و نیمهبرخوردار کاهش مییابد. بحث و نتیجهگیری: با وجود ظرفیتها و فرصتهای امیدآفرین در شهر تهران، بازتولید نابرابریهای طبقاتی و جنسیتی در توزیع فرصتها، امید به آینده را به یک مسأله جدی تبدیل کرده و ظرفیتهای آرزومندی را تحلیل برده است. پیام اصلی: تقویت چشماندازهای نویدبخش و امید به آینده در شهر تهران مستلزم توزیع برابر فرصتها در کلیه مناطق، برقراری عدالت جنسیتی و توجه به نیازها و دغدغههای ساکنین مناطق برخوردار و کمبرخوردار است.
