فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: مهاجرت بین‌المللی از مبدأ و تمایل به آن به‌ویژه در میان جوانان تحصیل‌کرده یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی جوامع در حال توسعه است. هدف پژوهش حاضر آن است تا با رهیافتی اجتماعی در تبیین علل تمایل به مهاجرت بین‌المللی، رابطه دو متغیر امید به آینده و سرمایه اجتماعی (با محوریت اعتماد نهادی و شبکه اجتماعی) را با متغیر وابسته مورد بررسی قرار دهد. روش و داده‌ها: روش پژوهش، پیمایش می‌باشد و داده‌های به‌صورت پرسشنامه جمع‌آوری شده است. جامعه آماری را دانشجویان دانشگاه‌های شهر کرمان (دانشگاه‌های شهید باهنر، علوم پزشکی، آزاد اسلامی و پیام‌نور) در تمامی مقاطع تحصیلی تشکیل می‌دهند. نمونه آماری 511 نفر است که با روش نمونه‌گیری طبقه‌بندی شده، انتخاب گردیده‌اند. یافته‌ها: یافته‌ها بیانگر آن است که امید به آینده و شبکه اجتماعی رابطه‌ای معنادار با متغیر وابسته دارند. همچنین بر مبنای تحلیل مسیر، اعتماد نهادی به‌صورت غیرمستقیم بر تمایل به مهاجرت بین‌المللی مؤثر است. در نهایت مدل برآمده از متغیرهای مستقل قابلیت تبیین 26 درصد از واریانس کل متغیر وابسته را داراست. بحث و نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که اعتماد به نهادهای داخلی کشور و امید به آینده دارای رابطه منفی و معنادار با تمایل به مهاجرت هستند. بنابراین هرچه افراد اعتماد بیشتری به نهادهای کشور خود داشته باشند و به آینده امیدوارتر باشند، تمایل کمتری به مهاجرت از کشور نشان می‌دهند. از سوی دیگر، شبکه‌های اجتماعی در مقصد مهاجرت نقش مهمی در افزایش تمایل به مهاجرت بین‌المللی دارند. پیام اصلی: تقویت سرمایه اجتماعی و افزایش امید به آینده در میان دانشجویان می‌تواند به کاهش تمایل به مهاجرت بین‌المللی منجر شود. این پژوهش نشان می‌دهد که اعتماد به نهادهای داخلی و داشتن شبکه‌های اجتماعی قوی در مقصد مهاجرت تأثیر مهمی بر تصمیم‌گیری دانشجویان برای مهاجرت دارد. بنابراین، سیاست‌گذاری‌ها باید بر تقویت این عوامل متمرکز شود تا از پدیده مهاجرت نخبگان جلوگیری شود و زمینه برای پیشرفت و توسعه داخلی فراهم گردد.