بازنمایی پایگاه اجتماعی زن در سینمای عامه‌پسند دهۀ 60ه‍.ش. ایران

نویسندگان
doi
10.22084/csr.2025.26870.2154
چکیده

رسانه‌ها در جهان امروز اهمیت بسیاری داشته و تأثیرات انکارناپذیری بر جامعه و واقعیت‌های اجتماعی دارند. یکی از این رسانه‌ها سینماست که در حوزۀ تولید فیلم‌های عامه‌پسند مخاطبان بسیاری را به خود جلب کرده ‌است. بررسی اهمیت سینما از آن‌ جهت است که بازنمایی زنان در آن در دوره‌های مختلف سیاسی و اجتماعی شکل‌های مختلفی به خود گرفته است. هدف پژوهش حاضر بازنمایی پایگاه اجتماعی زن در سه فیلم عامه‌پسند «اجاره‌نشین‌ها»، «گل‌های داوودی» و «خواستگاری» از دهۀ60 است. جامعۀ آماری این مطالعه را کلیۀ فیلم‌های عامه‌پسند سینما شکل می‌دهد که از دهۀ 60 تا 70 در ایران تولید شده است. سه فیلم سینمایی بر اساس نمونه‌گیری هدفمند انتخاب‌شده‌اند و به روش کیفی و با استفاده از تکنیک نشانه‌شناسی مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته‌اند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان می‌دهد که زنان در این فیلم‌ها بیش از آن‌که مدرن باشند سنتی هستند، و مطابق با گزاره‌های ایدئولوژیک حاکم بر جامعه و هم‌چنین بر اساس کلیشه‌های جنسیتی رفتار می‌کنند. به عبارتی کنش‌ها و واکنش‌های زنان و مردان سازوکار جنسیتی را تولید و بازتولید می‌کند.