فشارهای ساختاری و برنامه‌ریزی هدفمند برای مهاجرت: کاوشی کیفی در بین دانش‌آموزان یزدی

نویسندگان
doi
10.22084/csr.2025.30764.2356
چکیده

مهاجرت در سال‌های اخیر به یکی از دغدغه‌های مهم نوجوانان تبدیل شده و در میان دانش‌آموزان به‌عنوان یک مسیر فردی برای آینده‌ای مطلوب، معنا و جهت‌مندی تازه‌ای یافته است. این پژوهش، با هدف واکاوی فرآیند برنامه‌ریزی دانش‌آموزان برای مهاجرت انجام شده است. پژوهش حاضر، با رویکرد کیفی و روش داده‌بنیاد بوده و به‌منظور گردآوری داده‌ها از مصاحبه عمیق و نیمه‌ساختاریافته استفاده شده است. با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و نظری، 25 نفر از دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه یزدی که در مسیر مهاجرت قرار داشتند، به‌عنوان مشارکت‌کننده انتخاب شدند. سپس با استفاده از کدگذاری باز، محوری و گزینشی یافته‌های پژوهش تحلیل شد. مقولات استخراجی شامل بی‌ثباتی اقتصادی، فوبیای ناکامی شغلی، سیاست نخبه‌گریز، هرز رفتن آرزوها، گسترش مهارت‌های زبانی، اقدامات اولیه مالی و در مسیر اپلای است. با توجه به یافته‌ها، دانش‌آموزان مهاجرت را به‌عنوان بخشی از برنامه آینده خود در نظر گرفته‌اند و با تقویت مهارت‌های زبانی، افزایش آگاهی درباره مقصد، تحقیق در مورد مسیرهای مهاجرت و گسترش توانمندی‌های فردی، گام‌هایی عملی و هدفمند در این مسیر برمی‌دارند. این اقدامات نه‌تنها بازتابی از شکل‌گیری یک هویت مهاجرتی در میان نوجوانان است، بلکه نشان می‌دهد تصمیم‌ آن‌ها در بستر شرایط ساختاری خاص و تجربه‌شده، شکل گرفته و جهت‌ یافته است.