همکاری ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان در ایجاد راه گذر شمال– جنوب و تأثیر آن بر امنیت ملی ایران
نویسندگان
1 استاد، مطالعات منطقه ای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری مطالعات منطقهای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jpq.2021.318617.1007743چکیده
طرحهای اقتصادی بزرگ در منطقه اوراسیا، ریشه در بازیهای بزرگ کسب قدرت و دستیابی به جایگاه ویژه و باثبات در نظام بینالملل دارد. راهگذر شمال- جنوب، طرحی اقتصادی است که با هدف تسهیل حملونقل و افزایش تجارت جهانی طراحی شده است. پرسش اصلی پژوهش این است که همکاری ایران، جمهوری آذربایجان و فدراسیون روسیه در این راهگذر چه تأثیری بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران دارد؟ با استفاده از نظریه گیلپین در مورد اقتصاد جهانی، نگارندگان درصدد آزمون این فرضیه اصلی برآمدند که استدلال میکند همکاری جمهوری اسلامی ایران، جمهوری آذربایجان و فدراسیون روسیه در راهگذر بینالمللی شمال- جنوب با تسهیل حملونقل سبب ارتقای سطح روابط سیاسی ایران با کشورهای اوراسیا، کاهش تهدیدهای منطقهای و افزایش منافع اقتصادی ایران در منطقه میشود. با گردآوری دادههای دستدوم موجود در منابع علمی و دادههای دستاول گردآوریشده با استفاده از روش پیمایشی، پرسشنامههایی به کارشناسان ارائه شد تا میزان تسهیل تجارت بر امنیت سیاسی و اقتصادی ایران در قفقاز بررسی شود. یافتههای پژوهش نشان میدهد که همکاری مبتنی بر راهگذر شمال- جنوب برای برخورداری از مزیت رقابتی لازم بهدلیل رقابت ایران و روسیه در تجارت انرژی، نیازمند اهرمهای سیاسی اقتصادی قدرتمند کشور و اقدامهای همکاریجویانه با اوراسیاست.