فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: جنگ و درگیری‌های طولانی در افغانستان، کودکانی را باروحیه جنگجویی و مبارزه‌گری پرورش داد که رؤیای جنگیدن و فرماندهی در تاروپود وجود آن‌ها ریشه دواند و بر رفتار و باورهای بعدی آن‌ها به‌طور عمیق تأثیر گذاشت. هدف این پژوهش، مطالعه بازتولید هویت جهادی و نقش شرایط کودکی در برساخت هویت فرماندهان جهادی در افغانستان است. روش و داده‌ها: داده‌های پژوهش به‌صورت میدانی، با انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و هدفمند با 29 فرمانده جهادی در افغانستان، گردآوری‌شده و با استفاده از روش کیفی و نظریه داده‌بنیاد، تحلیل و تفسیر گردیده است. تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شده است. یافته‌ها: مقوله‌های اصلی به‌دست آمده از پژوهش شامل: خانواده و تعاملات بین‌نسلی، فرهنگ و ارزش‌های اجتماعی، فضای جنگ و درگیری، عاملیت و هویت و قدرت‌گیری است که به‌طور مستقیم بر شکل‌گیری هویت جهادی در فرماندهان تأثیر داشته است. بحث و نتیجه‌گیری: جنگ و درگیری، اختلافات گروهی و مداخله‌های خارجی در افغانستان، پدیده‌ای مرکزی با عنوان «بازتولید هویت جهادی» را ایجاد کرده است؛ پدیده‌ای که استراتژی‌های بیگانه‌ستیزی، مشارکت در میدان جنگ و آرزوی رهبری را در کودکی فرماندهان جهادی تقویت نموده است. پیامدهای این فرآیند شامل: احساس پیروزی، قدرت‌گیری، اعمال محدودیت‌ها، و تقویت روحیه جهادگرایی در سطح فردی و اجتماعی بوده است.  برپایه یافته‌ها، دوران کودکی فرماندهان جهادی، نقش اساسی در شکل‌گیری اشتیاق و انگیزه‌های جهادی آن‌ها داشته است. پیام اصلی: دوران کودکی،  به‌ویژه در بستر جنگ و درگیری، نقش اساسی در ظهور اشتیاق و انگیزۀ جهادگری داشته و تعین‌کننده هویت اجتماعی و فرهنگی فرماندهان جهادی در جامعه افغانستان بوده است. خانواده، محل زندگی، محتوای آموزشی، عرف اجتماعی، فقر و تجربه مستقیم جنگ، از عوامل کلیدی در پرورش روحیه جنگجویانه و جهادگری در فرماندهان جهادی بوده‌ است.  یافته‌های این مطالعه برای درک پویایی‌های اجتماعی و فرهنگی در جوامع جنگ‌زده و نقش نهادهای اجتماعی در بازتولید هویت جهادی اهمیت بسزایی دارد.