رابطه بین اعتیاد به فضای مجازی و بیگانگی اجتماعی در بین شهروندان شهر قزوین
نویسندگان
1 استادیار گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی، قزوین، ایران
2 استادیار گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی، قزوین، ایران
doi
10.22034/jscc.2024.21735.1128چکیده
زمینه و هدف: در عصر حاضر با تغییراتی که در نتیجه ورود شبکههای مجازی به حیات اجتماعی و اعتیاد به آن پدید آمده است، احساس بیگانگی اجتماعی به یکی از مهمترین دلنگرانیهای جوامع تبدیل شده است که میتواند اختلالات اجتماعی جدی را به همراه داشته باشد. پژوهش حاضر، با هدف بررسی رابطه بین اعتیاد به فضای مجازی و احساس بیگانگی اجتماعی در بین شهروندان شهر قزوین به رشته تحریر درآمده است. روش و دادهها: تکنیک مورد استفاده در این پژوهش، پیمایش بوده و جامعه آماری شامل کلیه شهروندان واقع در سنین 59-15 سال شهر قزوین است که از این تعداد 390 نفر از طریق فرمول کوکران و به شیوه نمونهگیری خوشهای جهت گردآوری اطلاعات انتخاب شدند. یافتهها: نتایج حاکی از آن است که رابطه بین متغیر اعتیاد به فضای مجازی با تمامی مولفههای بیگانگی اجتماعی به لحاظ آماری رابطهای مثبت و معنادار بوده است. نتایج تحلیل رگرسیونی نشان داد که متغیرهای عدم خودکنترلی، اختلال در عملکرد فردی، اتلاف وقت و اختلال در کنش اجتماعی بیشترین تاثیر را بر متغیر احساس بیگانگی اجتماعی داشته و در مجموع، توانستهاند 5/39 درصد از تغییرات این متغیر را پیشبینی نمایند. بحث و نتیجهگیری: از آنجا که اعتیاد به فضای مجازی، شهروندان را بهعنوان کانون جامعه از مأمن و جایگاه خود منزوی ساخته و احساس بیگانگی اجتماعی را ایجاد میکند، لذا، ایجاد محیطهای آنلاین ایمن از طریق پلات فرمهایی که به اجتماعات و گروهها در جهت تقویت حس تعلق یاری رساند و افزایش آگاهی عمومی در مورد پیامدهای استفاده نامتناسب از فضای مجازی و افزایش سطح سواد رسانهای، بیشازپیش ضروری مینماید. پیام اصلی: پایش ملی و ارزیابی مستمر وضعیت بیگانگی اجتماعی در میان گروههای مختلف و انعکاس آن در میان دستگاههای ذیربط و رسانههای جمعی امری ضروری است. این اقدام میتواند به برجستهسازی ابعاد مسالهمند بیگانگی اجتماعی کمک نماید و از طریق ایجاد اجماع و وفاق عمومی در قبال آن، به برنامهریزیهای اثربخش و استفاده مطلوب و سازنده از فضای مجازی بینجامد.