مطالعه‌ای بر وضعیت حمایت صاحبان اصناف از توسعۀ گردشگری در استان قم و عوامل مؤثر بر آن

doi
10.22084/csr.2024.30077.2318
چکیده

حمایت جامعۀ محلی نقش شایان‌توجهی را در پیشبرد و توسعۀ پایدار صنعت گردشگری در مقاصد گردشگری برعهده دارد. صاحبان اصناف، یکی از گروه‌های مهم ذیل مجموعۀ جامعۀ محلی‌اند که حمایت‌شان از توسعۀ گردشگری در مقصد از اهمیت غیرقابل‌انکاری برخوردار است. ارزیابی وضعیت حمایت این گروه از توسعۀ گردشگری و عوامل مؤثر بر آن می‌تواند سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان را در پیشبرد هرچه بهتر برنامه‌های توسعۀ گردشگری یاری ‌کند؛ بدین‌ترتیب در پژوهش پیشِ‌رو تلاش شده است ضمن ارزیابی وضعیت حمایت این گروه از توسعۀ گردشگری، به واکاوی عوامل مؤثر بر این وضعیت از منظر صاحب‌نظران حوزۀ گردشگری پرداخته شود. به این‌منظور از روش کیفی و ابزار مصاحبۀ نیمه‌ساختار‌یافته بهره گرفته شده است؛ هم‌چنین از روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار تحلیل داده‌های کیفی اطلس تی‌آی به‌منظور تحلیل داده‌های پژوهش استفاده شده است. یافته‌ها بیانگر آن هستند که حمایت صاحبان اصناف از توسعۀ گردشگری در استان با ویژگی‌های عدم توازن و غیرمکفی بودن همراه است. مؤلفه‌های مؤثر بر وضعیت موجود نیز در قالب مقولات ابعاد هویتی کسبه، میزان و شکل مشارکت در امور مرتبط با گردشگری، میزان انتفاع از گردشگری و... قابل‌ساماندهی‌اند  که می‌توان آن‌ها را از منظر اجتناب‌پذیری / اجتناب‌ناپذیری نیز مورد ارزیابی قرار داد. بر این‌اساس، عواملی چون الگوهای مشارکتی نامتوزان، انتفاع ناعادلانه و... که از قابلیت اجتناب‌پذیری برخوردار‌ند و می‌توانند در راستای تحقق توسعۀ متوازن و پایدار گردشگری ایجاد خلل کنند؛ با سیاست‌گذاری‌های متقن و متناسب قابل مرتفع‌شدن هستند. در پایان نیز به ارائه راهبرد‌هایی جهت برون‌رفت از وضعیت توصیف شده از حمایت صاحبان اصناف پرداخته شده است.