فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در جهان امروز یکی از مشکلات اساسی بشر تأمین نیازهای غذایی است، به‌گونه‌ای که امنیت غذایی و افزایش کیفیت به‌عنوان اهداف مهم دولت‌ها قرارگرفته است. عوامل مؤثر بر امنیت غذایی شامل قابل دسترس‌بودن مواد غذایی (موجود بودن)، استطاعت مالی برای دسترسی‌ به مواد غذایی، مفید بودن مواد غذایی (کیفیت) و پایداری امنیت غذایی در طول زمان ازطریق مدیریت ملاحظات اقتصادی و اجتماعی، منابع آب و کیفیت خاک است. پژوهش حاضر، مدلی برای طراحی شبکه زنجیره‌‌تأمین محصولات غذایی اساسی با ملاحظه ابعاد امنیت غذایی و رویکرد قراردادی، ارائه و حل می‌کند. شبکه زنجیره‌تأمین مورد مطالعه در این تحقیق، شامل تأمین‌کنندگان (دانه‌های روغنی)، تولیدکنندگان (روغن کلزا و آفتابگردان) و دو نوع مشتری است. در این تحقیق ابتدا با بررسی تحقیقات گذشته، ابعاد امنیت غذایی و عوامل مؤثر بر زنجیره امنیت غذایی، شناسایی شد. سپس برای انجام تحقیق میدانی، دو پرسش‌نامه تدوین شد. ازطریق پرسش‌نامه اولیه، ابعاد امنیت غذایی و معیارهای مرتبط با آن، مورد تأیید خبرگان تحقیق قرار گرفت و سپس بااستفاده از پرسش‌نامه نهایی، مهم‌ترین عوامل مؤثر بر امنیت غذایی زنجیره‌تأمین مورد مطالعه، شناسایی شد. در مرحله بعد، براساس عوامل شناسایی شده، مدل ریاضی برای زنجیره‌تأمین مبتنی‌بر رویکرد قراردادی و حمایت از تولید داخل، ایجاد و حل گردید. مسأله در ابعاد کوچک بااستفاده از روش «معیار جامع» حل شد. مدل ریاضی چندهدفه ارائه شده در این پژوهش، از نوع مسائل NP-hard است، بنابراین از الگوریتم‌ فراابتکاری شبیه‌سازی تبرید چندهدفه (MOSA) و الگوریتم ژنتیک چندهدفه (NSGA-II)‌ برای حل مدل استفاده شده است. به‌منظور اعتبارسنجی، نتایج این الگوریتم‌ها با نتایج حل دقیق روش معیار جامع، مقایسه شده است. همچنین نتایج حاصل از دو الگوریتم MOSA و NSGA-II نیز با یکدیگر مقایسه شده است که نتایج مقایسات، نشان‌دهنده عملکرد بهتر الگوریتم فراابتکاری MOSA می‌باشد. همچنین نتایج عددی نشان‌داد که میزان جریان محصول در دور‌های چهارم و پنجم با افزایش قابل‌توجهی مواجه است. با بررسی تحلیل پارامتریک و جواب‌های پارتو نیز مشخص گردید که سود اعضای زنجیره‌تأمین همسو بوده و با افزایش سود تأمین‌کننده و تولیدکننده، رضایت‌مندی مشتریان نیز افزایش می‌یابد.