ارائه مدل یکپارچه مسأله مکانیابی هاب با رویکرد زمانبندی انعطافپذیر در حملونقل هوایی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
doi
10.22084/ier.2025.30627.2199چکیده
درحال حاضر باتوجه به شرایط تحریمیکشور، خطوط هوایی با محدودیت دسترسی به هواپیما مواجه هستند که این امر بر کارایی شبکه حملونقل هوایی کشور تأثیر گذاشته است. با اینحال با برنامهریزی و استفاده صحیح از هواپیماهای موجود و بهینهسازی مسیرها ازطریق مسأله مکانیابی هاب میتوان به بهرهوری بهتری در اینخصوص دست پیدا کرد و خسارات و هزینههای وارد شده ناشی از تحریمها را کاهش داد. در این پژوهش، یک مدل یکپارچه برای مکانیابی هاب با رویکرد زمانبندی انعطافپذیر در حملونقل هوایی ارائه شده است. این مدل علاوهبر تعیین مکان هابها، مسیر و زمانبندی حرکت هر هواپیما را نیز متناسب با مکان اولیه هریک از آنها بهصورت همزمان و در شرایط محدودیت تعداد هواپیما، بهینه میکند. در این پژوهش برخلاف دیگر پژوهشهای موجود در ادبیات موضوع، وجود وسیله نقلیه در گرهها و رسیدن مسافران هر وسیله نقلیه بهعنوان پیشنیاز قطعی در زمان جابهجایی مسافران درنظر گرفته شده است که شرایط مسأله را به دنیای واقعی نزدیکتر کرده است. این مدل با استفاده از نرمافزار گمز حل شده و نتایج آن بر روی دو مجموعه دادهی CAB و مسافران هوایی ایران در سال 1401 اعتبارسنجی شده است. نتایج نشان میدهند که باتوجه به فرضیات مدل، افزایش تعداد هابها، افزایش ظرفیت هواپیماها و توزیع هواپیماها در گرهها بهجای متمرکز شدن آنها در نقاط خاص میتواند به کاهش هزینهها منجر شود، اما پیچیدگی مدل را نیز افزایش میدهد. درنهایت، پیشنهادهایی برای بهبود مدل در مطالعات آتی پیشنهاد شده است.
