تمایز و بازتولید اجتماعی در میدان آموزشی: پدیدارشناسی درک تمایز اجتماعی در بین دانشجویان دانشگاه کردستان

نویسندگان
doi
10.22084/csr.2024.27576.2191
چکیده

پژوهش حاضر درپی پدیدارشناسی درک تمایز اجتماعی در بین دانشجویان دانشگاه کردستان از بازتولید اجتماعی در میدان آموزش است. با درنظر داشتن نظریات مربوط به بازتولید اجتماعی نظریه‌پردازانی هم‌چون: «بوردیو»، «اپل»، «باولز» و «جینتیس» به تفسیر وضعیت تمایز اجتماعی و چگونگی بازتولید آن در میدان آموزش پرداخته شده است. آنان بر آن‌‌ هستند که آموزش رسمی وسیله‌‌ای است در دست اقشار و طبقات خاص جامعه برای تحکیم ارزش‌‌ها و هنجارهای موردنظرشان، دوام و قوام قدرت خود در درون جامعه، که میدان آموزش آن را بازتولید می‌‌کند. برای دستیابی به این هدف، درک دانشجویان را مورد تفسیر قرار داده و از روش پدیدارشناسی که در آن درپی کشف تجربۀ مشترک تغییرناپذیر همۀ مشارکت‌کنندگان از این امر می‌‌باشد، استفاده شده است. در این‌راستا با ٣٠نفر از دانشجویان دانشکده‌‌های دانشگاه کردستان در رشته‌‌های مختلف مصاحبه عمیق به‌عمل آمد و داده‌‌ها از طریق مراحل چهارگانه خواندن و درک کلیت متن داده‌‌ها، افق‌سازی و تلخیص داده‌‌ها، تشکیل واحدهای معنایی و توصیف مضامین گردآوری، تجزیه‌وتحلیل گردید. نتایج نشان‌داد که تمایز در انتخاب رشته، اولین نمود تمایزی است که دانشجویان طبقات بالا برای دستیابی و تسلط برای میدان آموزشی انجام می‌‌دهند. این امر گرچه در دوران دبیرستان با گرایش به آموزش خصوصی شروع شده است، اما به‌جهت دسترسی به منابع، امکانات و فرصت‌‌ها در دوران آموزش‌عالی تمایز پررنگ شده و در نهایت به تداوم جایگاه طبقاتی آن‌ها منجر می‌‌شود؛ هم‌چنین نتایج نشان می‌‌دهد که پیوند سرمایۀ اقتصادی و فرهنگی دانشجویان طبقات بالا در میدان آموزش دانشگاهی سبب حفظ تمایزات طبقاتی و خانوادگی و هم‌چنین هموار شدن ورود آن‌ها به بازار کار می‌‌شود.