فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: در دهه‌های اخیر، به‌دنبال ارتقاء سطح سرمایه‌های اقتصادی و اجتماعی زنان و توانمندی بیشتر آنان در جامعه ایران، نقش‌آفرینی آنان در حوزه‌های مختلف زندگی خانوادگی و اجتماعی بیشتر شده است. افزایش نقش آفرینی زنان از جمله زمینه‌های عمده تغییرات اجتماعی خانواده ایرانی بوده است. به نظر می‌رسد میزان نقش‌آفرینی اقتصادی زنان در خانواده، تابعی از درجه اشتراک و همسانی زنان در شاخص‌‌های اجتماعی و اقتصادی با همسران خود می‌باشد. بطوری‌که زنانی که از موقعیت‌ها و منزلت‌های همانندی با همسران‌شان برخوردارند، از قدرت و استقلال تصمیم‌گیری بیشتری نیز برخوردارند. هدف از انجام این پژوهش بررسی نقش همسان‌همسری در تبیین تفاوت‌های مربوط به تصمیم‌های اقتصادی زنان در خانواده در شهر اسلام‌آباد غرب بوده است.  روش و داده‌ها: روش پژوهش کمی و جامعة آماری زنان دارای همسر شهرستان اسلام‌آباد غرب در سال ۱۴۰۱ بوده که ۳۷۷ نفر به شیوه نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند و مورد پیمایش قرار گرفتند. یافته‌ها: میانگین شاخص تصمیم‌گیری در حوزه‌های مختلف اقتصادی  اقتصادی توسط زنان در خانواده 05/3 از ۵ بوده است. میانگین تصمیم‌گیری زنان در خرید مواد غذایی، تحصیل فرزندان، خرید پوشاک و لوازم خانگی بیشتر از بقیه موارد بوده است. همسان‌همسری در تحصیلات، پایگاه اقتصادی و اجتماعی خانواده زن و همسر، تعداد اعضای خانواده زن و همسر و رتبة تولّد زن و همسر بیشتر بوده است. میانگین تصمیم‌گیری اقتصادی زنان در وضعیّت همسان‌همسری و عدم همسان‌همسری به نفع زنان، بیشتر از وضعیّت عدم همسان‌همسری به نفع مردان بوده است. بحث و نتیجه‌گیری: برمبنای یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت که همسان‌همسری عینی یعنی همانندی زن و شوهر در سن، تحصیلات، درآمد، اشتغال و ... بیشتر شده است و این امر، باعث تغییر در تصمیم‌های مهم خانواده از جمله تصمیم‌های اقتصادی شده است که قبلاً کاملاً مردانه فرض می‌شد. پیام اصلی: با وجود نابرابری جنسیّتی در خانواده و جامعه و همچنین مشارکت اقتصادی کمتر زنان در مقایسه با مردان، نقش زنان در تصمیم‌های اقتصادی خانواده به دلیل همسان‌همسری بیشتر شده است. بنابراین، همسان همسری یکی از مکانیسم‌های تغییر در الگوهای سنتی خانواده و بتدریج تغییرات جامعه خواهد بود.