بازشناسی آداب و رسومِ پیش از اسلام در فرهنگ مردم شهرستان ایوان
نویسندگان
1 دانشجوی پسادکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید بهشتی تهران
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.22077/jcrl.2025.7949.1146چکیده
آدابو رسوم، شامل شیوههای زندگی، عادات خاص یک ملت یا یک جماعت است و بخشی از ذخایر فرهنگی جامعه محسوب میشودو به عنوان میراثی از گذشتگان به یادگار مانده است. این پژوهش که از نوع مطالعات کیفی است، میکوشد با روش کتابخانهای و میدانی به بازنمایی آداب و رسوم و آیینهای بازمانده از پیش از اسلام در فرهنگ عامۀ شهرستان ایوان بپردازد. روش نمونهگیری، گلولهبرفی بوده که با استفاده از مصاحبۀ نیمهساختاریافته، آدابو رسوم مردم ایوان و هشت روستای آن را بررسی کرده است و با استناد به منابع مکتوب، ارتباط یافتههای میدانی را با آداب و رسوم پیش از اسلام مشخص کرده است. نتایج پژوهش که طی هفت ماه انجام گرفت، نشان میدهد که برخی آداب و رسوم و باورهای رایج در شهرستان ایوان، ادامۀ آداب و رسوم پیش از اسلام است و این موارد را میتوان در شش بخشِ: مرگ و تدفین، قربانی حیوانات، آداب و رسوم مرتبط با تولّد، صلح، جنگ و آداب و رسوم مرتبط با ناهنجاریهای اخلاقی اخلاقی دستهبندی کرد که در این میان، آداب و رسوم مرتبط با مرگ و تدفین، نسبت به سایر بخشها با فرهنگ پیش از اسلام، انطباق و برجستگی بیشتری دارد زیرا اعتقاد به حیات پس از مرگ و باور به تأثیر درگذشتگان در زندگی بازماندگان و تلاش برای جلب رضایت آنها در باور مردم باستان، اهمیّت ویژهای داشته است و به دلیل همین اهمیّت، این بخش از آداب و رسوم، رفتهرفته به نسلهای بعدی انتقال یافته است و جایگاه خود را همچنان در فرهنگ مردم ایوان حفظ کرده است.