عوامل فرهنگی-روان‌شناختی مرتبط با نگرش نسبت به گذارهای اجتماعی (مورد مطالعۀ دانش‌آموزان مقطع متوسطۀ دوم شهر یاسوج)*

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله

3 دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله

doi
10.22084/csr.2023.25472.2043
چکیده

هدف از انجام تحقیق عوامل فرهنگی - روان‌شناختی مرتبط با نگرش نسبت به گذارهای اجتماعی است. جامعۀ آماری دانش‌آموزان مقطع متوسطۀ دوم شهر یاسوج در سال‌تحصیلی 1400-1399 می‌باشد که تعداد آن‌ها برابر با 8529 نفر است 368 نفر از آنان طبق فرمول کوکران به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های ضریب هم‌بستگی پیرسون، آزمون تی دو نمونۀ مستقل و رگرسیون گام‌به‌گام استفاده شد. در این تحقیق متغیرهای جنسیت، فشار هنجاری، سرمایۀ فرهنگی خانواده و خودباوری به‌عنوان متغیرهای مستقل و متغیر وابسته شامل گذارهای اجتماعی (ورود به بازار کار، تحصیلی و ازدواج) بوده است. یافته‌‌های تحقیق نشان‌داد که متغیر جنسیت بر هیچ‌یک از گذارها تأثیرگزار نبود. متغیر فشارهنجاری بر گذار اجتماعی ازدواج و گذار ورود به بازارکار تأثیرگذار بود و بر گذار اجتماعی تحصیلی تأثیری نداشت. متغیر سرمایۀ فرهنگی خانواده بر هر سه گذار اجتماعی مؤثر بود. متغیر خودباوری بر گذار اجتماعی ازدواج و گذار تحصیلی تأثیر داشت و بر گذار اجتماعی ورود به بازارکار تأثیرگذار نبود. هم‌چنین براساس مقدار رگرسیون گام‌به‌گام، فشارهنجاری با بتای (415/.) بر گذار اجتماعی ازدواج مهم‌تر از متغیر سرمایۀ فرهنگی خانواده با بتای (181/-) بود. در گذار اجتماعی ادامۀ تحصیل متغیر خودباوری توانست 064/. از تغییرات این گذار را تبیین کند، که با مقدار بتای 252/. در معادلۀ رگرسیونی باقی‌مانده است؛ و نهایتاً درخصوص گذار اجتماعی ورود به بازار کار، براساس ضریب بتا تأثیر فشار هنجاری با بتای (289/.) مهم‌تر از متغیر سرمایۀ فرهنگی با بتای(107/.-) بود. درنهایت، براساس نتایج تحقیق می‌‌توان گفت، با توجه به تغییرات ارزشی که تحت‌تأثیر مدرنیزاسیون به‌وجود آمده است ارزش‌‌های حاکم‌بر جوامع سنتی با ارزش‌‌های حاکم‌بر جوامع جدید متفاوت می‌‌باشد؛ برهمین‌اساس نهاد آموزش در جوامع مدرن از اهمیت بالایی برخوردار است؛ لذا اولویت اول گذار ترجیحی جوانان ادامۀ تحصیل است و نوعی همانندیِ جنسیِ گذار ترجیحی در بین جوانان جامعۀ موردمطالعه وجود دارد.