یک الگوریتم تجزیه Benders برای مسأله یکپارچهی برنامهریزی و زمانبندی اتاق عمل با درنظر گرفتن چند شیفت و زمان آمادهسازی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای بهینهسازی سیستمها، گروه مهندسی صنایع، دانشکدۀ مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
2 استادیار گروه سیستمهای اقتصادی اجتماعی، دانشکدۀ مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
doi
10.22084/ier.2024.29317.2167چکیده
مسألهی یکپارچهی برنامهریزی و زمانبندی اتاق عمل یکی از مهمترین مسائل بهینهسازی در حوزهی سلامت میباشد که اخیراً نیز مورد توجه مدیران بیمارستانها قرار گرفته است. در این مقاله مدل برنامهریزی و زمانبندی باهدف افزایش درآمد و کاهش هزینههای جاری اتاق عمل و بافرض محدودیت منابع انسانی شامل جراحان و پرستاران و زمان دردسترس برای جراحان پیشنهاد میشود. در این مدل برای استفاده بهینه از ظرفیت اتاق عمل امکان برنامهریزی در طی چند شیفت میسر شده و هزینههای جراحی و کادر درمان در هر شیفت لحاظ شده است. همچنین بهدلیل تنوع در جراحیها و نیاز به آمادهسازی اتاق عمل زمان آمادهسازی اتاق عمل نیز جهت برنامهریزی دقیقتر درنظر گرفته شده است. بهدلیل وجود متغیرهای سخت مدل با الگوریتم تجزیه Benders و با نرمافزار GAMS برای اندازههای مختلف حل شده است. درنظر گرفتن چند شیفت امکان برنامهریزی برای تعداد بالای جراحی را فراهم کرده است. نتایج محاسباتی نشان میدهد بهدلیل میسر بودن امکان برنامهریزی در چند شیفت میزان تابع هدف مسأله با استفاده از الگوریتم تجزیه Benders نسبت به نرمافزار GAMS برای مسائل با اندازه بزرگتر بهبودیافته و منجربه جواب بهینه با درآمد بیشتر و برنامهریزی کارآمدتر اتاق عمل شده است. ازطرفی زمان حل نیز با الگوریتم تجزیه Benders کاهش یافته است.