تغییرات اجتماعی ایل ترکاشوند در بستر تاریخ معاصر

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی بابل

2 دانشگاه علوم پزشکی زابل

3 دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه

doi
10.22084/csr.2022.25390.2038
چکیده

این پژوهش به بررسی روندهای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی ایل ترکاشوند در تاریخ معاصر ایران می‌پردازد. روش پژوهشْ قوم‌نگاری و جامعۀ هدف آن ایل ترکاشوند است. فنون گردآوری داده‌ها مصاحبه، مشاهده، نقشه و نمودار هستند؛ داده‌ها براساس سه مرحلۀ سازماندهی داده، تفسیر و گزارش‌نویسی تجزیه و تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهند: 1. ایل ترکاشوند شامل شش طایفه (رحمت، سلیمان، گرگه، مرشو، ملیجان، میرازی) است و قلمرو کوچ آنان در سدۀ 13 ه‍.ش. از شمال به کوهستان الوند همدان، از شرق به بروجرد و خرم‌آباد، از غرب به قصرشیرین، گیلانغرب و ایلام، و از جنوب به دشت عباسِ دهلران و خوزستان منتهی بوده است. 2. با اسکان عشایر در دورۀ «رضاشاه»، تعدادی از طوایف به اجبار برای مدت دو سال در مناطقی مانند: همدان، کنگاور، صحنه و ماهیدشت اسکان داده شدند؛ اما پس از مدتی و به‌ویژه با سقوط پهلوی اول دوباره به کوچ‌روی بازگشتند. 3. دولت درپی اصلاحات ارضی با واردات بی‌رویۀ گوشتِ منجمد و دامِ زنده، دامداری را با رکود مواجه ساخت؛ افزون‌براین، نیاز به کارگر ساده بر اثر توسعۀ کارخانه‌جات و صنایع مونتاژ به‌همراه جاذبه‌های شهری زمینۀ اسکان بخشی از ایل ترکاشوند در شهر کنگاور را فراهم آورد. 4-پس از پیروزی انقلاب اسلامی سال 1357، دولت با کنترل واردات، سبب رونق دوبارۀ دامداری و تداوم کوچ‌روی درمیان بخشی از افراد ایل شد، اما با تثبیت زندگی شهری و افزایش جذابیت روزافزون آن، یکجانشینی ایل ترکاشوند نیز تداوم یافت.