ارائه مدل زنجیره‌تأمین سبز با درنظر گرفتن هزینه انتشار کربن در بخش‌های حمل‌ونقل و نگهداری در وسایل نقلیه ناهمگن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی صنایع، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 دانشیار مهندسی صنایع، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 دانشجوی دکتری مهندسی صنایع، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.22084/ier.2024.29726.2179
چکیده

با افزایش نگرانی‌های زیست‌محیطی و الزامات قانونی، مدیریت زنجیره‌تأمین سبز (GSCM) به‌عنوان یک استراتژی حیاتی برای سازمان‌ها شناخته شده است. این مقاله به ارائه یک مدل بهینه‌سازی می‌پردازد که هزینه‌های انتشار کربن در حمل‌ونقل و نگهداری محصولات را با استفاده از وسایل نقلیه ناهمگن درنظر می‌گیرد. مدل ارائه ‌شده به ترکیب تصمیمات مربوط به موجودی و حمل‌ونقل با درنظر گرفتن هزینه‌های زیست‌محیطی و اقتصادی پرداخته و هدف آن بهینه‌سازی مصرف انرژی و مدیریت منابع در زنجیره‌تأمین است. این پژوهش به توسعه و تحلیل یک مدل بهینه‌سازی در زنجیره‌تأمین سبز چندمحصولی و چنددوره‌ای پرداخته است که باهدف کاهش انتشار کربن طراحی شده است. این مدل ابتدا با استفاده از برنامه‌ریزی غیرخطی صحیح مختلط (MINLP) فرموله شده و سپس خطی‌سازی (MILP) شده است. این مدل شامل هزینه‌های مختلفی ازجمله هزینه‌های انتشار کربن در بخش حمل‌ونقل و نگهداری محصولات می‌شود. نتایج نشان می‌دهد که افزایش نرخ مالیات بر انتشار کربن به کاهش انتشار کربن و افزایش هزینه‌های کلی زنجیره‌تأمین منجر می‌شود. افزایش تعداد دوره‌های برنامه‌ریزی، هزینه‌های کلی و حمل‌ونقل را افزایش می‌دهد، اما هزینه‌های نگهداری موجودی و انتشار کربن در لجستیک و نگهداری تحت تأثیر قرار نمی‌گیرد. این پژوهش با ارائه یک مدل جامع، به مدیران زنجیره‌تأمین کمک می‌کند تا تصمیمات بهتری در راستای کاهش انتشار کربن و بهبود پایداری زیست‌محیطی و اقتصادی اتخاذ کنند.