مدل‌سازی تصادفی انتخاب تأمین‌کننده تاب‌آور و تخصیص سفارش در شرایط جنگ، تحریم و پاندمی: تحلیل آن در شبکه بیزی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی صنایع، مجتمع دانشگاهی مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی صنایع، مجتمع دانشگاهی مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری مهندسی صنایع، مجتمع دانشگاهی مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران.

doi
10.22084/ier.2024.29511.2171
چکیده

اختلالاتی مانند جنگ، تحریم و پاندمی‌ها علاوه‌بر تأثیر روی تأمین‌­کنندگان و تولید­کننده؛ می‌­توانند برروی یکدیگر در ابتدای زنجیره یا بر تقاضای مشتری در انتهای زنجیره تأثیرگذار باشند. مدل‌سازی این روابط پیچیده با استفاده از شبکه بیزی انجام شده و میزان اثرگذاری اختلالات در هر نقطه از زنجیره را نشان می‌دهد. از نرخ تورم برای پیش‌­بینی و کاهش عدم قطعیت‌­های تقاضا استفاده می‌شود. قابلیت اطمینان تأمین‌کنندگان که در زنجیره‌تأمین بسیار اهمیت دارد در یک مدل برنامه‌ریزی تصادفی عدد صحیح مختلط دوهدفه با دو تابع هدف افزایش پراکندگی جغرافیایی و کاهش هزینه کل (حمل‌ونقل، خرید و سفارش­دهی و...) لحاظ می‌شود. در این مدل تأمین‌­کنندگان و تولیدکننده برای افزایش تاب‌آوری زنجیره‌تأمین مشارکت می‌­کنند. برای اولین‌بار مفهوم سطح تاب­‌آوری تأمین‌کننده پیشنهاد می‌­­شود. مدل ارائه شده برای تخصیص سفارش علاوه‌بر قیمت و سایر هزینه‌های سفارش‌دهی، هزینه بهبود سطح تاب­‌آوری تأمین‌کنندگان را نیز درنظر می­‌گیرد. همچنین سطح رضایت مشتری به‌صورت ضمنی با کاهش هزینه عدم ارضای تقاضا محاسبه می‌شود. به‌همین منظور یک مطالعه موردی در یکی از شرکت‌­های خودروسازی ایران انجام گرفت. برای اعتبارسنجی مدل پیشنهادی یک مثال عددی حل و تحلیل حساسیت آن انجام شد. برای کاهش سناریو از روش خوشه­‌بندی c-میانگین فازی و تحلیل متوازن اثر متقابل استفاده شد. مدل ارائه شده می­‌تواند تولیدکنندگان را برای تصمیم‌­گیری و برنامه‌­ریزی بهتر در مواجه با ریسک‌­ها و عدم قطعیت‌­های آینده آماده کند.‌