مکدونالیزه شدن و نظام سلامت: مطالعۀ تأثیر اصول چهارگانۀ مکدونالیزه شدن بر نظام سلامت
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی مشهد
doi
10.22084/csr.2022.25843.2075چکیده
مکدونالیزه شدن فرآیندی است که در آن کنشهای اجتماعی و شیوههای سازماندهی بهطور فزایندهای توسط عقلانیت شدید هدایت میشود؛ و تدوام عقلانیت شدید به تولید کنندگان، مصرفکنندگان و مدیران، ابزارهای کارآمدتر، قابل محاسبه، قابل پیشبینی و کنترلشده ارائه میکند تا به اهداف موردنظر دست پیدا کنند. در این پژوهش، اصول چهارگانۀ مکدونالیزه شدن در ارتباط با تغییرات نظام سلامت مورد بررسی قرار گرفته است. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که، مکدونالیزه شدن آگاهانه یا غیرآگاهانه سیستم مراقبتهای بهداشتی را به طرق مختلف تحتتأثیر قرار داده و باعث شده است که مراقبتهای بهداشتی نظام سلامت حول چهار محور کارایی، محاسبهپذیری، قابل پیشبینی بودن و فناوریهای غیرانسانی شکل بگیرد. عامل کارایی منجر به شکلگیری کلینیکهای دقیق، تکمیل پرسشنامهها توسط بیماران، استفاده گستردهتر از دستیاران پزشکی، جراحی رباتیک و ملاقات کوتاه با پزشکان شده است. براساس اصل محاسبهپذیری دریافت مراقبتهای بهداشتی توسط بیماران تابعی از هزینه و بازگشت مالی به سیستم شده و مواردی نظیر مدت اقامت و میزان پذیرش بیمار مورد توجه قرار میگیرد. اصل پیشبینیپذیری هم سبب شده است تمامی فرآیند درمان از ورود بیمار به مراکز درمانی تا خروج از آن، براساس یک دستورالعمل دقیق و از قبل پیشبینی شده انجام بگیرد که این امر منجر به فشار بیشتر بر پزشکان شده تا همۀ بیماران را یکسان درمان کنند. براساس اصل کنترل، فناوریهای غیرانسانی شروع به مشارکت بیشتر در مراقبتهای بهداشتی کردهاند. سوابق پزشکی الکترونیکی، تعاملات بین پزشک و بیماران را کنترل کرده و جایگزینی فناوری رضایت مشتری را از بین برده و به ناکارآمدی بیشتر دامن زده است.