کاوشی پیرامون وضعیت دورکاری در استان خوزستان: یک مطالعه دادهبنیاد
نویسندگان
1 دانشیار مدیریت، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 استادیار جامعهشناسی، جهاد دانشگاهی خوزستان، اهواز، ایران
3 استادیار اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
4 استادیار جامعهشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22034/jscc.2024.21610.1120چکیده
زمینه و هدف: افزایش رفاه و کارایی مستلزم انعطافپذیری و تابآوری دستگاههای خدمترسان جامعه در قبال شرایط ناپایدار محیطی و اجتماعی است. شرایط اقلیمی و وضعیت آب و هوایی استان خوزستان ارائه خدماترسانی دستگاههای اجرایی را هر از گاهی با چالشهایی مواجه میکند. دورکاری میتواند بهعنوان راهکاری برای مواجهه با اینگونه شرایط و در مقیاس بزرگتر شوکهای نظیر همهگیری کرونا باشد. هدف اصلی این پژوهش ارائه یک الگوی بومی متناسب با شرایط ویژه خوزستان جهت دورکاری کارکنان دستگاههای اجرایی است. روش و دادهها: پژوهش کنونی با رویکرد نظریه دادهبنیاد انجام شده است. مشارکتکنندگان پژوهش، خبرگان حوزه مدیریت منابع انسانی و دورکاری استان خوزستان در 16 دستگاه اجرایی و همچنین اساتید رشتههای جامعهشناسی، مدیریت و اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز در سال 1401بودند. یافتهها: مدل پارادایمی احصا شده طیف وسیعی از زمینهها، کنش تعاملها و پیامدهای مرتبط با دورکاری در استان خوزستان را نشان میدهد. شرایط علی، زمینهای و مداخلهگر این مدل شامل شرایط اقلیمی، افزایش بهینهسازی خدمات دستگاه اجرایی، برنامهریزی استراتژیک، زیرساخت فناوری جهت نظارت سیستماتیک و تعیینگرهای فرهنگی (فرهنگ کار، فرهنگ سازمانی و...) است. استراتژیها و پیامدهای این مدل نیز شامل سرمایه اجتماعی، تعادل بین کار و زندگی، عدم تعطیلی دستگاه و افزایش رضایت ارباب رجوع است. بحث و نتیجهگیری: نتایج حاکی از آن است که برای اجرای دورکاری در دستگاههای اجرایی استان خوزستان، ضرورت دارد زیرساختهای سازمانی و فناوری تقویت شود، پروتکلهای امنیت اطلاعات استانداردسازی گردد و آموزشهای جامع برای کارکنان و مدیران فراهم شود. بهبود هماهنگی بین دستگاهها نیز میتواند به اجرای موفقتر دورکاری کمک نماید و در عین حال کارایی و تابآوری را افزایش دهد. پیام اصلی: یکی از راهکارهای جدی جهت بهبود کارایی خدمترسانی و تقویت کارایی در مقابله با شرایط ناپایدار محیطی و اجتماعی، دورکاری است. بنابراین، دورکاری در دستگاههای اجرایی بهعنوان یک فرصت در شرایط آب و هوایی شکننده خوزستان میتواند مورد توجه قرار بگیرد. در این راستا، برگزاری دورههای آموزشی و فراهم کردن زیرساختها و هماهنگیهای لازم، ضرورت دارد.
