تحلیل گفتمان انتقادی فساد در مطبوعات ایران دهۀ 90

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی مشهد

2 دانشگاه علوم پزشکی سمنان

3 دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

doi
10.22084/csr.2021.22048.1823
چکیده

فساد به‌معنای تبدیل روابط اجتماعی به مبادله‌ای سودمندانه و درعین‌حال تبعیض‌آمیز است که طی آن اهداف عام جای خود را به اهداف خاص می‌دهد و مقام، منصب، رابطه‌گرایی، رانت‌خواری جایگزین قانون‌گرایی، امانت‌داری، شایسته‌سالاری، شرافت می‌شود. در این تحقیق به بررسی وضعیت فساد در مطبوعات ایران پرداخته‌ایم. در این تحقیق چهار روزنامۀ شرق، روزنامۀ اعتماد، روزنامۀ کیهان، روزنامۀ وطن امروز ازطریق روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب‌شده‌اند. هرکدام از روزنامه‌های انتخاب‌شده داری گفتمان متفاوتی هستند به‌گونه‌ای که هرکدام از آن‌ها بادید متفاوت فساد را بازتاب می‌دهند و سعی شده است با انتخاب این روزنامۀ‌ها تاحدود زیادی جریان‌های سیاسی و گفتمان‌های مختلف پوشش داده شود. در مراجعه به هر روزنامه، به‌طور خاص به دهۀ 90 نظر شده و این بازۀ زمانی مورد بررسی قرار گرفته است؛ زیرا مطالب مربوط به فساد در این بازۀ زمانی و در این روزنامه‌ها برجسته‌تر از قبل بوده است.با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و هم‌چنین نمونه‌گیری معیار، متون، گزارش‌ها، مقالاتی انتخاب شده‌اند که دارای بیشترین اطلاعات و معیارهای محقق در موضوع موردمطالعه هستند و تلاش خواهد شد تا تنوع نمونه نیز به‌خوبی رعایت و حفظ شود. برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های پژوهش، از روش‌های تحلیل متنی«فرکلاف» استفاده‌شده است. با استفاده از روش فرکلاف به نقش ساختارها در بازتاب فساد و ایدئولوژی‌های پنهان ازلحاظ زبان‌شناسی و متنی پرداخته شده است. براساس یافته‌ها، به‌طورکلی روزنامه‌ها به‌جای این‌که به بررسی ساختاری مسألۀ فساد و‌ دادن راه‌کار برای حل مسأله بپردازند، درگیر افشاگری فساد و انتساب این فسادها به دورۀ مدیریت گفتمان مخالف هستند و یک نوع گفتمان سخن‌پراکنی در مطبوعات حاکم است.