مطالعۀ جامعه‌شناختی تاب‌آوری شهری (مطالعۀ موردی: شهر یزد)

نویسندگان
doi
10.22084/csr.2021.22179.1838
چکیده

تاب‌آوری شهری به‌منظور ایجاد قابلیت پیش‌بینی برای مقابله با رویدادهای غیرقابل‌پیش‌بینی و ارائه هرچه بهتر خدمات در شهرها و رسیدن به شهری مقاوم و پایدار در دنیا مطرح است، این پژوهش نیز با هدف بررسی وضیعت تاب‌آوری شهر یزد در ابعاد (اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی و کالبدی) صورت گرفته است. روش کلی پژوهش حاضر از نوع کیفی است. داده‌ها ازطریق مصاحبۀ عمیق بدون ساختار به‌دست‌آمده است و روش تحلیل داده‌ها، تحلیل مضمون می‌باشد. یافته‌ها بیانگر این است که شهر یزد در زمینۀ تاب‌آوری شهری در ابعاد (اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی و کالبدی) نقاط قوت و ضعف خاص خود را دارد. دین‌داری، تعلق به مکان بالا و سرمایۀ اجتماعی درون‌گروهی بالایی که در بین یزدی‌ها وجود دارد از نقاط قوت در بُعد تاب‌آوری اجتماعی است. در بُعد تاب‌آوری اقتصادی، روحیۀ کارآفرینی و اخلاق اقتصادی بالا به‌عنوان نقاط مثبت قلمداد شده‌اند. یافته‌ها بیان‌کنندۀ این است که عدم کیفیت ابنیه و مسکن، عدم مکان‌یابی صحیح و رشد افقی و بی‌رویۀ شهر یزد، وضعیت تاب‌آوری کالبدی را در سطح نسبتاً ضعیفی نگه‌داشته است. تنوع زیستی بالا به‌عنوان نقطه مثبت و عدم ارزیابی توان اکولوژیکی نقطۀ منفی در بُعد تاب‌آوری زیست‌محیطی به‌شمار می‌رود.