خودمداری اجتماعی دانشجویان در گذار به جوانی: یک نظریة زمینهای
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 دانشیار جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
3 استاد جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
doi
10.22034/jscc.2024.19711.1066چکیده
زمینه و هدف: جوانان سرآمدان تغییر در هر جامعهای هستند. در این میان، جوانان دانشجو از اهمیت ویژهای برخوردارند. آنان در طی چند دهة اخیر، منادیان اصلی تغییر در جامعه بودهاند. در طی همهگیری کووید 19 زندگی آنان هرچه بیشتر شبکهایتر شد و ارتباطات آنان در عین رشد و گستردگی، مجازیتر شد. این وضعیت زندگی، آنان را دچار پارادوکس خاصی کرد که در عین شبکهایبودن، خودمدارتر گشته بود. روش و دادهها: گردآوری دادها با استفاده روش نظریة زمینهای انجام شد. دراینمسیر، دانشجویان 19-18 ساله نورود به دانشگاه به عنوان جامعه هدف پژوهش حاضر انتخاب شدند. با توجه به حساسیت نظری پژوهش، مصاحبههایی عمیق با 20 نفر از آنان با استفاده از نمونهگیری نظری صورت پذیرفت. یافتهها: یافتهها در قالب 12 مقوله اصلی شامل پروبلماتیک چهره در بلوغ، پروبلماتیک اعتمادبهنفس، بسترهای ارتباطی، خودمداری، انفعالگرایی، حل مسأله و ... بود. جوانان پژوهش حاضر مسیری را طی میکنند که در آن پیچیدگی زندگی اجتماعی پررنگ است و ویژگی اصلی آن عدم تعین است. بههمیندلیل مسیرهای انتخابی آنان به خودمداری در عین ارتباطات گسترده ختم میشود. بر اساس این مقولات مدل پارادایمی و نظریة تجربی ارائه شد. بحث و نتیجهگیری: نتایج تحقیق حاکی از آن است که جوان، در مرکز کشاکش پویاییهای عاملیّت و ساختار قرار دارد. جوانان سعی میکنند، علیرغم فشارهای محدودکنندة سیستماتیک، فضاهای تعاملی خود را بسازند، ریسک کنند، بسترها و شبکههای ارتباطی خود را داشته باشند که تا حد زیادی در این امر موفق بودهاند. پیام اصلی: خودمداری در جوانان تا حدی محصول زندگی شبکهای آنان است. این وضعیت بهطور متناقضنمایی از یک سو برآمده از زندگی شبکهای و از سوی دیگر برآمده از گستردگی ارتباطات آن است. درواقع، آنها همراه با ارتباطات گسترده، دچار خودمداری اجتماعی هستند.