تبیین الگوهای کاهش آسیب پذیری هویت فرهنگی، اجتماعی شهرک اکباتان تهران

نویسندگان

1 گروه معماری، واحد بین الملل کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران.

2 گروه معماری، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه شهرسازی، دانشکده عمران، معماری و هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2021.136681
چکیده

معماری مجموعه ای از مهارت‌ها و علوم قابل توصیف نیست ؛ اما عملکرد اصلی آن شکل دادن به هویت مکان است. از این رو  فرهنگ به عنوان پدیده ای طبیعی در شکل گیری هویت معماری نقشی اساسی دارد و فرایندهای تعامل فرهنگی به عنوان مناسب ترین تعریف هویت فرهنگی برای معماری بیان میشوند. این در حالی است که هویت اجتماعی تسط اشخاص جامعه به معماری داده می‌شود. بر این اساس هدف اصلی پژوهش حاضر کاهش آسیب پذیری هویت فرهنگی- اجتماعی شهرک اکباتان تهران است. از این رو پژوهش حاضر با استفاده از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی دریافت که شهرک اکباتان در طول مراحل و زمان ساخت خود اجتناب از شبیه شدن به معماری دوره‌ای خاص اجتناب نموده و سعی در استفاده از اصول و ارزش‌های فرهنگی به‌جای تقلید ظاهری و شکلی داشته است، لیکن در چند سال اخیر شاهد عدم توجه به این امر هستیم، چراکه برپانمودن فضاهای تفریحی و مراکز خرید من‌جمله مگامال در قلب مجموعه و برخورداری از فرمی مدرن هویت فرهنگی این شهرک را دچار خدشه نموده است. حال در جهت بهبود و ارتقاء هویت اجتماعی- فرهنگی در شهرک اکباتان می‌بایست ضوابط و مقرراتی همسو با خود شهرک جهت بازنگری مکان یابی و کلیه عوامل کالبدی تنظیم گردند تا علاوه بر رفع مشکلات هویت اجتماعی- فرهنگی اکنون شهرک اکباتان بتوان از این بحران در پی توسعه شهرک، جلوگیری نمود. یکی از مهم ترین راهکارها در این شهرک "افزایش تعداد فضاهای باز مانند پارک ها و زمین های بازی متناسب با گروه های سنی مختلف، افزایش طول و عمق فضاهای مابین بلوک های مسکونی جهت تسریع در رفت و آمد در صورت بسته شدن راه های اصلی، تقویت شبکه چیدمان مبتنی بر الگوهای ستارهای و شعاعی به منظور تسریع در ورود و خروج جمعیت و کاهش ترافیک و جانمایی فضاهای باز مابین بلوک ها با قابلیت دسترسی سریع برای ساکنین محله" است. بنابراین می توان بیان نمود که تمهیدات طراحانه در معماری شهرک اکباتان برای حفظ پایداری و حیات در بستر هویت و فرهنگ منطقه و تداوم فعالیت‌های خود ملزم به رعایت معیارهایی این چنین می باشند.